Στις μετακινήσεις μας με το αυτοκίνητο, τα σήματα κατεύθυνσης στους αυτοκινητόδρομους είναι κάτι που προσπερνάμε σχεδόν μηχανικά. Οι περισσότεροι όμως δεν γνωρίζουμε ότι το χρώμα τους -μπλε ή πράσινο- είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων αποφάσεων που συνδέονται με την οδηγική ασφάλεια, τη διεθνή τυποποίηση και την ψυχολογία των οδηγών.
Η ανάγκη για ευδιάκριτη και λειτουργική σήμανση έγινε εμφανής ήδη από τα πρώτα χρόνια της ανάπτυξης μεγάλων οδικών αρτηριών στην Ευρώπη. Στη Γερμανία, όπου δημιουργήθηκε ένα από τα πρώτα δίκτυα αυτοκινητοδρόμων, η χρήση μπλε φόντου με λευκή γραφή καθιερώθηκε ήδη από το 1938.
Η επιλογή αυτή προσέφερε καθαρό οπτικό διαχωρισμό από τις πινακίδες των τοπικών και επαρχιακών δρόμων, οι οποίες ήταν τότε κυρίως κίτρινες. Το μπλε θεωρήθηκε σύγχρονο, εύκολα αναγνωρίσιμο και αποδοτικό σε όλες τις συνθήκες φωτισμού. Τη δεκαετία του 1970, το βαθύ μπλε αντικαταστάθηκε από έναν πιο φωτεινό τόνο (RAL 5017), ώστε να ενισχυθεί η αντανακλαστικότητα και η ορατότητα τη νύχτα.
Το 1968, η Σύμβαση της Βιέννης για τη Σήμανση των Οδών, που ισχύει μέχρι σήμερα και έχει υπογραφεί από την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όρισε ότι οι πινακίδες κατεύθυνσης για αυτοκινητοδρόμους μπορούν να έχουν είτε μπλε είτε πράσινο φόντο. Από εκεί και πέρα, κάθε κράτος επέλεξε το σύστημα που εξυπηρετούσε καλύτερα τις δικές του ανάγκες.
Στην Ελλάδα, το χρώμα που χρησιμοποιείται για τους αυτοκινητοδρόμους είναι το πράσινο, με λευκή γραφή. Το πράσινο φόντο εμφανίζεται σε όλες τις μεγάλες οδικές αρτηρίες, όπως η Εγνατία Οδός, η Ολυμπία Οδός, η Ιόνια Οδός, η Αττική Οδός και ο αυτοκινητόδρομος ΠΑΘΕ. Αντίθετα, οι μπλε πινακίδες χρησιμοποιούνται για το υπόλοιπο εθνικό και επαρχιακό δίκτυο, χωρίς να σχετίζονται με αυτοκινητόδρομους. Η διάκριση αυτή είναι σαφής, εύκολα αναγνωρίσιμη από τον οδηγό και ευθυγραμμισμένη με τις ευρωπαϊκές πρακτικές.
Ανάλογες επιλογές έχουν κάνει και άλλες χώρες. Η Ιταλία, η Ελβετία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και οι σκανδιναβικές χώρες χρησιμοποιούν πράσινες πινακίδες για τους αυτοκινητοδρόμους, ενώ το μπλε προορίζεται για άλλους τύπους δρόμων. Αντίθετα, η Γερμανία, η Γαλλία, η Αυστρία, το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες χρησιμοποιούν το μπλε στους αυτοκινητοδρόμους.
Το Ηνωμένο Βασίλειο εφαρμόζει ένα μικτό σύστημα: μπλε για τους αυτοκινητοδρόμους και πράσινο για τις βασικές εθνικές διαδρομές. Στις ΗΠΑ και τον Καναδά, οι πινακίδες των αυτοκινητοδρόμων είναι επίσης πράσινες, έπειτα από σχετικές μελέτες που έδειξαν ότι το πράσινο είναι πιο ξεκούραστο για την όραση τη νύχτα.
Η επιλογή χρώματος δεν είναι απλώς θέμα αισθητικής ή παράδοσης. Το φόντο πρέπει να εξασφαλίζει υψηλή αντίθεση με τα γράμματα, να παραμένει ευανάγνωστο σε κάθε φως, και να ξεχωρίζει από το φυσικό περιβάλλον, δηλαδή από το πράσινο της βλάστησης, το καφέ του εδάφους ή το γκρι της ασφάλτου. Τόσο το μπλε όσο και το πράσινο φόντο προσφέρουν ουδέτερη οπτική αντίληψη και δεν δημιουργούν σύγχυση ή συναγερμό στον οδηγό, σε αντίθεση με πιο «επιθετικά» χρώματα όπως το κόκκινο ή το πορτοκαλί, που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προειδοποιήσεις και κινδύνους.
Επιπλέον, οι πινακίδες στους αυτοκινητοδρόμους κατασκευάζονται με αυστηρές τεχνικές προδιαγραφές, οι οποίες καθορίζουν τη γραμματοσειρά, το πάχος των γραμμών, την απόσταση ανάμεσα στα γράμματα και το επίπεδο ανακλαστικότητας. Στην Ελλάδα, οι τεχνικές αυτές προδιαγράφονται στον ΚΟΚ και τα σχετικά εγχειρίδια σήμανσης.
Το χρώμα της πινακίδας, λοιπόν, δεν είναι ένα τυχαίο στοιχείο. Είναι αποτέλεσμα δεκαετιών εμπειρίας, τεχνικής μελέτης και διεθνών συμφωνιών. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το πράσινο στους αυτοκινητοδρόμους και το μπλε στο υπόλοιπο δίκτυο δημιουργούν μια σαφή και λειτουργική διαφοροποίηση, διευκολύνοντας την οδήγηση και ενισχύοντας την ασφάλεια.
-
-
-
-
-
-
