Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανεξετάζει το σχέδιο πλήρους κατάργησης των κινητήρων εσωτερικής καύσης, δίνοντας μεγαλύτερο ρόλο σε υβριδικά και εναλλακτικά καύσιμα.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την πλήρη κατάργηση των κινητήρων εσωτερικής καύσης από το 2035 φαίνεται να αλλάζει πορεία. Οι νεότερες προσεγγίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αποκλείουν πλέον την παρουσία κινητήρων βενζίνης και diesel μετά το 2035, αρκεί να συνδυάζονται με τεχνολογίες που μειώνουν δραστικά τις εκπομπές CO2.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι εκτός από τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τα μοντέλα με κυψέλες καυσίμου υδρογόνου, θα συνεχίσουν να υπάρχουν και εξηλεκτρισμένα συστήματα κίνησης με κινητήρες εσωτερικής καύσης. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν τα υβριδικά, τα plug-in hybrid, τα mild hybrid αλλά και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα με range extender, όπου ένας μικρός θερμικός κινητήρας λειτουργεί ως γεννήτρια για τη φόρτιση της μπαταρίας.
Η αρχική πρόθεση της ΕΕ ήταν οι εκπομπές CO2 από νέα αυτοκίνητα να μηδενιστούν πλήρως μετά το 2035. Ωστόσο, η πραγματικότητα της αγοράς και η ταχύτητα ανανέωσης του στόλου αυτοκινήτων δείχνουν ότι μια τόσο απότομη μετάβαση είναι δύσκολο να επιτευχθεί. Με δεδομένο ότι η μέση ηλικία των αυτοκινήτων στην Ευρώπη ξεπερνά τα 10 χρόνια, τα περιβαλλοντικά οφέλη από μια τέτοια αλλαγή θα φανούν αρκετά αργότερα.
Η νέα προσέγγιση φαίνεται να μετατοπίζει τον στόχο από το απόλυτο μηδέν εκπομπών σε μια σημαντική αλλά πιο ρεαλιστική μείωση. Οι κατασκευαστές θα πρέπει να περιορίσουν τις εκπομπές CO2 των στόλων τους περίπου κατά 90%, ενώ το υπόλοιπο μέρος θα μπορεί να αντισταθμίζεται με τη χρήση εναλλακτικών καυσίμων χαμηλού άνθρακα, όπως τα συνθετικά καύσιμα και το HVO.
Παράλληλα, η ΕΕ εξετάζει νέες πολιτικές για την προώθηση αυτοκινήτων χαμηλών εκπομπών. Ένα σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορά τα εταιρικά αυτοκίνητα, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% των νέων ταξινομήσεων στην Ευρώπη. Επειδή τα συγκεκριμένα αυτοκίνητα διανύουν περισσότερα χιλιόμετρα ετησίως, η αντικατάστασή τους με πιο αποδοτικά μοντέλα μπορεί να έχει μεγαλύτερη επίδραση στη μείωση των εκπομπών.
Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάζεται η ενίσχυση μικρών και προσιτών ηλεκτρικών αυτοκινήτων πόλης. Μοντέλα μήκους κάτω από 4,20 μέτρα θα μπορούσαν να λάβουν επιπλέον κίνητρα, εφόσον κατασκευάζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να ενισχυθεί και η τοπική βιομηχανία.
Τα στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι η μετάβαση προς την πλήρη ηλεκτροκίνηση εξελίσσεται με πιο αργό ρυθμό από ό,τι αρχικά υπολογιζόταν. Στην Ευρώπη, τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα αντιπροσωπεύουν περίπου το 16,4% των νέων ταξινομήσεων, ενώ τα υβριδικά και plug-in hybrid συγκεντρώνουν μεγαλύτερο ποσοστό. Αν συνυπολογιστούν και τα συμβατικά μοντέλα βενζίνης και diesel, περισσότερο από το 80% των νέων αυτοκινήτων εξακολουθεί να διαθέτει κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Οι λόγοι για τη συγκρατημένη υιοθέτηση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων σχετίζονται κυρίως με το κόστος αγοράς, την υποδομή φόρτισης, τους χρόνους φόρτισης και τις ανησυχίες σχετικά με τη διάρκεια ζωής των στοιχείων μπαταριών. Από την άλλη πλευρά, η ηλεκτροκίνηση προσφέρει χαμηλότερο κόστος χρήσης, μειωμένες ανάγκες συντήρησης και μηδενικές τοπικές εκπομπές ρύπων.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πραγματική μείωση των εκπομπών θα προκύψει από έναν συνδυασμό τεχνολογιών. Η ηλεκτροκίνηση θα έχει σημαντικό ρόλο κυρίως στις αστικές μετακινήσεις, ενώ οι κινητήρες εσωτερικής καύσης μπορεί να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται με εναλλακτικά καύσιμα χαμηλού άνθρακα.
Παρόμοια προσέγγιση αναμένεται να εφαρμοστεί και σε άλλους τομείς μεταφορών, όπως τα φορτηγά, τα πλοία και η αεροπορία. Εκεί εξετάζονται λύσεις που περιλαμβάνουν ηλεκτρικούς κινητήρες, κυψέλες καυσίμου υδρογόνου αλλά και συνθετικά καύσιμα, ώστε να μειωθούν οι εκπομπές χωρίς να περιοριστούν οι δυνατότητες μεταφοράς.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι η μετάβαση προς πιο καθαρές μετακινήσεις δεν θα βασιστεί σε μία μόνο τεχνολογία. Αντίθετα, θα απαιτηθεί ένας συνδυασμός ηλεκτροκίνησης, υβριδικών συστημάτων και νέων καυσίμων, με στόχο τη σταδιακή μείωση των εκπομπών CO2 στις μεταφορές.
