Σχεδόν τα μισά χρήματα που πληρώνουμε στην αντλία είναι φόροι – τι ισχύει σήμερα για βενζίνη και diesel στην Ελλάδα.
Οι τιμές των καυσίμων στην Ελλάδα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται συνήθως στις διεθνείς τιμές πετρελαίου. Στην πράξη όμως, ένα μεγάλο μέρος της τιμής που πληρώνει ο οδηγός δεν αφορά το ίδιο το καύσιμο, αλλά τη φορολογία.
Η Ελλάδα δεν είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη αύξηση τιμών στην Ευρώπη, αλλά παραμένει από τις αγορές με υψηλή συνολική επιβάρυνση. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και όταν πέφτουν οι διεθνείς τιμές, η μείωση στην αντλία είναι περιορισμένη.
Για να γίνει πιο κατανοητό, αξίζει να δούμε πώς διαμορφώνεται η τιμή.
Στην αμόλυβδη βενζίνη, η τελική τιμή αποτελείται από τέσσερα βασικά στοιχεία:
- την καθαρή αξία καυσίμου
- τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ)
- την επιβάρυνση CO₂ (μέσω του συστήματος ρύπων)
- τον ΦΠΑ 24%
Ο ΕΦΚ στη βενζίνη είναι περίπου 0,70 ευρώ ανά λίτρο και αποτελεί το μεγαλύτερο σταθερό κομμάτι της τιμής. Σε αυτό προστίθεται μια μικρότερη επιβάρυνση από το κόστος CO₂, που τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί, ενώ στο τέλος εφαρμόζεται ΦΠΑ 24% στο σύνολο.
Και εδώ βρίσκεται μια βασική ιδιαιτερότητα: ο ΦΠΑ υπολογίζεται πάνω σε όλα, δηλαδή και πάνω στους ήδη υπάρχοντες φόρους.
Σε μια μέση τιμή περίπου 1,90–2,00 ευρώ ανά λίτρο για βενζίνη, η κατανομή είναι περίπου η εξής:
- 0,70 ευρώ ΕΦΚ
- περίπου 0,10 ευρώ επιβάρυνση CO₂
- περίπου 0,30–0,35 ευρώ ΦΠΑ
- το υπόλοιπο αφορά το καύσιμο, τη διύλιση, τη μεταφορά και το περιθώριο κέρδους
Με αυτά τα δεδομένα, οι φόροι φτάνουν περίπου στο 55% έως 60% της τελικής τιμής. Αν το μεταφέρουμε σε ένα πρακτικό παράδειγμα, για ένα γέμισμα 50 λίτρων:
- στη βενζίνη, περίπου 50 έως 55 ευρώ καταλήγουν στο κράτος
- στο diesel, περίπου 40 έως 45 ευρώ
Στο diesel η επιβάρυνση είναι μικρότερη, καθώς ο ΕΦΚ είναι χαμηλότερος (περίπου 0,41 ευρώ ανά λίτρο). Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει παρόμοια, λόγω ΦΠΑ και CO₂.
Ένα ακόμη στοιχείο που επηρεάζει την Ελλάδα είναι η δομή της αγοράς. Τα νησιά έχουν υψηλότερες τιμές λόγω μεταφορικού κόστους, ενώ γενικά η αγορά αντιδρά γρήγορα σε αυξήσεις και πιο αργά σε μειώσεις.
Σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης, η Ελλάδα δεν έχει τη μεγαλύτερη αύξηση τιμών, αλλά παραμένει στις χώρες όπου η φορολογία παίζει καθοριστικό ρόλο στην τελική τιμή.
Το βασικό συμπέρασμα είναι απλό. Από κάθε ευρώ που πληρώνει ο οδηγός στην αντλία, πάνω από τα μισά είναι φόροι. Και αυτό εξηγεί γιατί οι τιμές δύσκολα πέφτουν σημαντικά, ακόμα και όταν μειώνεται το κόστος του πετρελαίου.
Για τον οδηγό, αυτό σημαίνει ότι η εξοικονόμηση δεν έρχεται μόνο από τις τιμές, αλλά και από τη χρήση. Ομαλή οδήγηση, σωστή συντήρηση και επιλογή πρατηρίου μπορούν να κάνουν διαφορά στην κατανάλωση.
Στην πράξη, το κόστος καυσίμου στην Ελλάδα είναι σε μεγάλο βαθμό θέμα φορολογίας. Και αυτό είναι κάτι που επηρεάζει άμεσα κάθε μετακίνηση, ειδικότερα όταν υπάρχει αύξηση των τιμών, όπως την τρέχουσα περίοδο με το νέο πόλεμο στον Κόλπο.
-
-
-
-
-
-
