Οι πιέσεις σε λίθιο, νικέλιο και κοβάλτιο απειλούν να καθυστερήσουν την πτώση τιμών στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Η μετάβαση στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα στην Ευρώπη ενδέχεται να αποδειχθεί πιο δύσκολη απ’ όσο αναμενόταν, καθώς οι πρώτες ύλες για τις μπαταρίες βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο έντονων πιέσεων. Η παγκόσμια αγορά δείχνει σημάδια αστάθειας, με τις τιμές βασικών μετάλλων να αυξάνονται και τη διαθεσιμότητα να γίνεται ολοένα και πιο περιορισμένη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Κίνα, η οποία κυριαρχεί στην επεξεργασία κρίσιμων υλικών όπως το λίθιο και το κοβάλτιο, χωρίς όμως να διαθέτει επαρκή εγχώρια αποθέματα. Η στρατηγική της βασίζεται εδώ και χρόνια στην εξασφάλιση πρώτων υλών από το εξωτερικό, με έντονη παρουσία σε χώρες όπως η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό για το κοβάλτιο και η Ινδονησία για το νικέλιο.
Για την Ευρώπη, η εξάρτηση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η εισαγωγή σπάνιων γαιών και κρίσιμων μετάλλων αγγίζει υψηλά ποσοστά, κάτι που μεταφράζεται σε αυξημένο ρίσκο για τη βιομηχανία αυτοκινήτου. Οι πρόσφατοι περιορισμοί εξαγωγών από την Κίνα έδειξαν πόσο ευάλωτη είναι η αλυσίδα εφοδιασμού, με αποτέλεσμα ακόμη και προσωρινές διακοπές παραγωγής σε ορισμένες περιπτώσεις.
Το οικονομικό αποτύπωμα είναι ήδη εμφανές. Οι τιμές υλικών όπως το νεοδύμιο και το δυσπρόσιο έχουν αυξηθεί έως και 50%, ενώ βασικά στοιχεία για τις μπαταρίες, όπως το lithium hexafluorophosphate, έχουν καταγράψει ακόμη μεγαλύτερες ανατιμήσεις. Το ίδιο ισχύει και για ενώσεις κοβαλτίου, που αποτελούν κρίσιμο μέρος των στοιχείων μπαταριών.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στο κόστος παραγωγής. Οι μπαταρίες αντιστοιχούν περίπου στο 35% έως 40% της τιμής ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε αύξηση στις πρώτες ύλες μεταφέρεται, αργά ή γρήγορα, στον τελικό καταναλωτή.
Οι κατασκευαστές προσπαθούν να περιορίσουν τον αντίκτυπο. Όμιλοι όπως η Volkswagen, η Stellantis και η Mercedes-Benz επενδύουν σε συμφωνίες προμήθειας και ανακύκλωση μπαταριών, επιδιώκοντας μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Παράλληλα, η Renault κινείται προς την ίδια κατεύθυνση, στηρίζοντας νέες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες στον τομέα.
Ιδιαίτερα ευάλωτη είναι η κατηγορία των προσιτών ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Μοντέλα όπως το Dacia Spring, το Citroen e-C3 και το Renault Twingo E-Tech βασίζονται σε χαμηλό κόστος παραγωγής για να παραμείνουν ανταγωνιστικά. Αν οι τιμές των πρώτων υλών συνεχίσουν να αυξάνονται, οι κατασκευαστές θα βρεθούν μπροστά σε δύσκολες επιλογές: είτε θα περιορίσουν τα περιθώρια κέρδους είτε θα αυξήσουν τις τιμές.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της, θέτοντας στόχους για εγχώρια παραγωγή και ανακύκλωση. Ωστόσο, η ανάπτυξη αυτών των υποδομών απαιτεί χρόνο και σημαντικές επενδύσεις.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: η πορεία προς πιο προσιτά ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογία, αλλά και από τη διαθεσιμότητα των πρώτων υλών. Και αυτή τη στιγμή, το συγκεκριμένο κομμάτι της εξίσωσης δείχνει πιο ασταθές από ποτέ.
