Σε πολλές χώρες, η άδεια οδήγησης δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά το αποτέλεσμα αυστηρών εξετάσεων, εκτεταμένης εκπαίδευσης και υψηλού κόστους.
Η διαδικασία για την απόκτηση διπλώματος οδήγησης διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένα κράτη είναι σχετικά προσβάσιμη, ενώ σε άλλα απαιτεί υπομονή, επιμονή και αρκετά χρήματα. Οι διαφορές δεν περιορίζονται μόνο στις εξετάσεις, αλλά εκτείνονται σε ιατρικές και ψυχολογικές προϋποθέσεις, υποχρεωτικές ώρες οδήγησης και ποικίλα διαδικαστικά στάδια.
Στην Ιαπωνία, μόλις περίπου το 35% των υποψηφίων περνούν την εξέταση μέσω του δημόσιου συστήματος, χωρίς εντατική εκπαίδευση. Η διαδικασία θεωρείται αυστηρή, με πολλές αποτυχίες στην πρώτη προσπάθεια, ιδιαίτερα για όσους δίνουν ως «ελεύθεροι υποψήφιοι». Οι περισσότεροι καταφεύγουν σε ιδιωτικές σχολές με εντατικά προγράμματα προετοιμασίας (合宿免許), όπου τα ποσοστά επιτυχίας είναι πολύ υψηλότερα. Το συνολικό κόστος μπορεί να κυμανθεί από 1.800 έως 2.500 ευρώ.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό επιτυχίας στην πρακτική εξέταση παραμένει γύρω στο 48-50%, ενώ η θεωρητική κυμαίνεται σε υψηλότερα επίπεδα (περίπου 55-60%). Η διαδικασία δίνει μεγάλη βαρύτητα στην αξιολόγηση της οδηγικής συμπεριφοράς σε πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας. Το συνολικό κόστος, ανάλογα με τις ώρες πρακτικής και τα μαθήματα θεωρίας, κυμαίνεται από 1.300 έως 2.000 ευρώ.
Η Κίνα διαθέτει από τα πιο σύνθετα συστήματα. Οι υποψήφιοι περνούν από τέσσερις διαδοχικές εξετάσεις: δύο θεωρητικές (συνολικά 100 ερωτήσεις από τράπεζα 1.000), μια πρακτική σε κλειστή πίστα, μια σε δημόσιους δρόμους, καθώς και μια βασική τεχνική αξιολόγηση. Για την επιτυχία απαιτείται βαθμολογία τουλάχιστον 90% στις θεωρητικές. Το συνολικό κόστος κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 500 και 1.000 ευρώ, ανάλογα με την πόλη και το αν ο υποψήφιος φοιτά σε ιδιωτική σχολή.
Στη Σιγκαπούρη, η διαδικασία είναι αυστηρά δομημένη και χρονοβόρα. Οι υποψήφιοι πρέπει να περάσουν δύο θεωρητικά τεστ με επιτυχία τουλάχιστον 90%, πριν ξεκινήσουν την πρακτική εκπαίδευση. Τα μαθήματα γίνονται σε πιστοποιημένα κέντρα, ενώ απαιτείται σημαντικός χρόνος εξάσκησης. Το κόστος κυμαίνεται από 1.500 έως 2.200 ευρώ.
Στην Αυστραλία (στην Πολιτεία της Νέας Νότιας Ουαλίας), οι νέοι οδηγοί (κάτω των 25) οφείλουν να καταγράψουν τουλάχιστον 120 ώρες επιτηρούμενης οδήγησης, εκ των οποίων 20 νυχτερινές, πριν συμμετάσχουν σε πρακτική εξέταση. Το σύστημα ενισχύει την πραγματική εμπειρία στον δρόμο, με στόχο ασφαλέστερους οδηγούς. Το συνολικό κόστος, περιλαμβανομένων των μαθημάτων και τελών, κυμαίνεται από 1.000 έως 1.600 ευρώ.
Στην Κροατία, η διαδικασία ξεκινά με πλήρη ιατρικό έλεγχο που περιλαμβάνει αξιολόγηση όρασης, ακοής και καρδιολογικά ή νευρολογικά τεστ. Ο ψυχολογικός έλεγχος δεν είναι υποχρεωτικός για όλους, αλλά απαιτείται σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. για επαγγελματίες οδηγούς ή εφόσον εντοπιστούν προβλήματα στον ιατρικό έλεγχο). Το συνολικό κόστος εκπαίδευσης και εξετάσεων ξεπερνά συχνά τα 1.200 ευρώ.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το σύστημα ποικίλλει σημαντικά ανά Πολιτεία, αλλά σε γενικές γραμμές θεωρείται αρκετά απλό και προσιτό. Η θεωρητική εξέταση βασίζεται σε βασικές ερωτήσεις του Κώδικα, ενώ η πρακτική διαρκεί λίγο και δεν έχει μεγάλες απαιτήσεις. Το ποσοστό επιτυχίας είναι υψηλό, με τους περισσότερους υποψήφιους να περνούν με την πρώτη φορά. Το κόστος κυμαίνεται από 100 έως 500 ευρώ, ανάλογα με την Πολιτεία και τον τύπο σχολής.
Αντίθετα, στη Γαλλία ισχύει πιο απαιτητικό σύστημα. Οι υποψήφιοι μπορούν να ακολουθήσουν είτε το κλασικό πρόγραμμα με τουλάχιστον 20 ώρες πρακτικής διδασκαλίας, είτε να ξεκινήσουν με εποπτευόμενη οδήγηση (conduite accompagnée), διανύοντας 3.000 χλμ. με συνοδό εντός ενός έτους. Το ποσοστό επιτυχίας στις πρώτες εξετάσεις δεν ξεπερνά το 60%. Μετά την επιτυχία, ο οδηγός εισέρχεται σε τριετή δοκιμαστική περίοδο με σύστημα πόντων. Το συνολικό κόστος κυμαίνεται από 1.500 έως 2.200 ευρώ, με σημαντικές διαφορές ανάλογα με την πόλη και τη σχολή.
Στη Γερμανία, δεν υπάρχει προκαθορισμένος αριθμός μαθημάτων. Ο εκπαιδευτής αποφασίζει πότε ο υποψήφιος είναι έτοιμος για εξέταση, και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει θεωρία, πρακτική, σεμινάρια για οδήγηση σε νύχτα και αυτοκινητόδρομο, καθώς και πρώτες βοήθειες. Το συνολικό κόστος ξεκινά από 1.800 ευρώ και μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 2.500 ευρώ.
Στη Φινλανδία, η διαδικασία εστιάζει ιδιαίτερα στην προετοιμασία για δύσκολες συνθήκες, με υποχρεωτική εκπαίδευση σε πίστα χαμηλής πρόσφυσης και σε χειμερινό περιβάλλον. Αυτό προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο ρεαλιστικής εξάσκησης. Το κόστος κυμαίνεται από 1.200 έως 1.800 ευρώ.
Σε αυτό το διεθνές πλαίσιο, η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στη μέση. Η διαδικασία περιλαμβάνει τουλάχιστον 21 ώρες θεωρητικής εκπαίδευσης και 25 ώρες πρακτικής, μαζί με βασικό ιατρικό έλεγχο. Η θεωρητική εξέταση γίνεται με πολλαπλής επιλογής ερωτήσεις και έχει υψηλό ποσοστό επιτυχίας, ενώ η πρακτική δοκιμασία διαρκεί λιγότερο απ’ ό,τι σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η συνολική δυσκολία επηρεάζεται και από την περιοχή ή τον εξεταστή. Το κόστος για την απόκτηση διπλώματος κυμαίνεται από 700 έως 1.000 ευρώ, αρκετά χαμηλότερα σε σύγκριση με χώρες όπως η Γερμανία ή η Γαλλία.
Συνολικά, η απόκτηση διπλώματος οδήγησης σε πολλές χώρες δεν είναι απλή υπόθεση. Εκτός από τις εξετάσεις και την εκπαίδευση, συχνά απαιτείται και ψυχοσωματική αξιολόγηση, εμπειρία στον δρόμο και σημαντική οικονομική επιβάρυνση. Η Ελλάδα ακολουθεί ένα πιο προσιτό και ευέλικτο μοντέλο, όμως η σύγκριση με τα πιο αυστηρά διεθνή πρότυπα θέτει εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο μια πιο εντατική εκπαίδευση θα μπορούσε να ενισχύσει τη συνολική οδική ασφάλεια.
-
-
-
-
-
-
