Ένας ασυνήθιστος θόρυβος μπορεί να είναι η πρώτη προειδοποίηση για μια βλάβη στο αυτοκίνητο και σε ορισμένες περιπτώσεις η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει δαπανηρές επισκευές.
Κάθε αυτοκίνητο έχει τη δική του «ηχητική ταυτότητα». Με τον καιρό, ο οδηγός συνηθίζει τους φυσιολογικούς θορύβους του κινητήρα, της ανάρτησης, των ελαστικών και του αέρα που περνά γύρω από το αμάξωμα. Όταν όμως εμφανιστεί ένας νέος ήχος ή αλλάξει η ένταση και η συχνότητα ενός γνώριμου θορύβου, συνήθως πρόκειται για ένδειξη ότι κάποιο μηχανικό εξάρτημα αρχίζει να φθείρεται ή να λειτουργεί εκτός των φυσιολογικών ορίων του.
Η σωστή αναγνώριση ενός θορύβου μπορεί να βοηθήσει τον οδηγό να αντιμετωπίσει έγκαιρα μια μικρή βλάβη πριν εξελιχθεί σε σοβαρότερο και ακριβότερο πρόβλημα.
Το πρώτο στοιχείο που πρέπει να εξετάσει κανείς είναι το πότε εμφανίζεται ο θόρυβος. Αν αυξάνεται όσο ανεβαίνουν οι στροφές του κινητήρα, η αιτία μπορεί να βρίσκεται σε εξαρτήματα όπως οι ιμάντες, η αντλία νερού, το δυναμό ή άλλα βοηθητικά συστήματα του κινητήρα.
Αντίθετα, όταν ο θόρυβος μεταβάλλεται ανάλογα με την ταχύτητα του αυτοκινήτου και όχι με τις στροφές του κινητήρα, τότε η προέλευσή του πιθανότατα βρίσκεται στους τροχούς, στην ανάρτηση ή στο σύστημα μετάδοσης.
Ένας επαναλαμβανόμενος βόμβος κατά την κύλιση συχνά σχετίζεται με φθαρμένα ρουλεμάν τροχών ή με ανομοιόμορφη φθορά των ελαστικών. Μάλιστα, όταν ο ήχος γίνεται εντονότερος στις στροφές προς τη μία πλευρά, πολλές φορές υποδηλώνει ότι το ρουλεμάν της αντίθετης πλευράς έχει αρχίσει να παρουσιάζει φθορά.
Ένας χαρακτηριστικός επαναλαμβανόμενος μεταλλικός ήχος κατά το στρίψιμο του τιμονιού σε χαμηλές ταχύτητες αποτελεί συχνά ένδειξη προβλήματος στους ομοκινητικούς συνδέσμους. Σε πολλές περιπτώσεις προηγείται φθορά ή σχίσιμο της προστατευτικής φούσκας, με αποτέλεσμα να χάνεται το λιπαντικό και να αυξάνεται η τριβή των μεταλλικών εξαρτημάτων.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν και οι θόρυβοι που προέρχονται από τον κινητήρα. Ένα ελαφρύ μεταλλικό «τικ-τικ» κατά την κρύα εκκίνηση μπορεί να σχετίζεται με ανεπαρκή πίεση λαδιού ή φθορά στα υδραυλικά ωστήρια των βαλβίδων. Αν όμως ο θόρυβος είναι πιο βαρύς και προέρχεται από το κάτω μέρος του κινητήρα, τότε μπορεί να υποδηλώνει σοβαρότερη φθορά σε εσωτερικά εξαρτήματα, όπως τα έδρανα των μπιελών.
Η μορφή του θορύβου αποτελεί επίσης σημαντική ένδειξη. Ένα οξύ σφύριγμα κατά την επιτάχυνση μπορεί να σχετίζεται με διαρροή αέρα στο κύκλωμα υπερπλήρωσης ενός turbo κινητήρα. Μια ρωγμή σε σωλήνα ή σύνδεσμο του intercooler είναι αρκετή για να προκαλέσει απώλεια πίεσης και μειωμένη απόδοση.
Οι ξεροί χτύποι κατά τη διέλευση από λακκούβες ή σαμαράκια συνήθως προέρχονται από φθαρμένα εξαρτήματα της ανάρτησης. Silent blocks, βάσεις αμορτισέρ και μπαράκια αντιστρεπτικής δοκού συγκαταλέγονται στους συνηθέστερους ενόχους. Αν και αρχικά επηρεάζουν κυρίως την άνεση, με την πάροδο του χρόνου μπορούν να επηρεάσουν και τη συμπεριφορά του αυτοκινήτου.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι θόρυβοι από το σύστημα πέδησης. Ένα οξύ σφύριγμα κατά το φρενάρισμα συχνά υποδηλώνει ότι τα τακάκια πλησιάζουν στο τέλος της ζωής τους ή ότι έχουν συσσωρεύσει σκόνη και ρύπους. Αν όμως ο θόρυβος μετατραπεί σε μεταλλικό τρίξιμο ή «ξύσιμο», τότε είναι πιθανό το υλικό τριβής να έχει εξαντληθεί πλήρως και το μεταλλικό υπόστρωμα του τακακιού να έρχεται σε επαφή με τον δίσκο.
Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται άμεσος έλεγχος, καθώς η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε αντικατάσταση όχι μόνο των τακακιών αλλά και των δίσκων φρένων.
Η διάγνωση ενός θορύβου δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Πολλοί ήχοι μεταφέρονται μέσα από το αμάξωμα και συχνά η πραγματική πηγή τους βρίσκεται αρκετά μακριά από το σημείο όπου γίνονται αντιληπτοί από τον οδηγό. Γι’ αυτό, όταν ένας νέος θόρυβος επιμένει ή γίνεται εντονότερος, η επίσκεψη σε ένα εξειδικευμένο συνεργείο παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή.
