Η τσιμπημένη κατανάλωση λαδιού δεν είναι απαραίτητα σημάδι φθοράς ή βλάβης, αφού συμβαίνει ακόμη και στους πιο σύγχρονους κινητήρες και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.
Η πλειονότητα των οδηγών θεωρεί πως η μείωση της στάθμης λαδιού σε έναν κινητήρα είναι ένδειξη βλάβης, παλαιότητας ή κάποιας διαρροής. Όμως, στην πραγματικότητα, η κατανάλωση λιπαντικού αποτελεί μια απολύτως φυσιολογική διαδικασία που παρατηρείται ακόμη και σε ολοκαίνουργια αυτοκίνητα. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που σχετίζεται με τον τρόπο λειτουργίας του ίδιου του κινητήρα και επηρεάζεται από το είδος του λαδιού, το στυλ οδήγησης και τη γενικότερη συντήρηση του οχήματος.
Σε κάθε κινητήρα εσωτερικής καύσης, το λάδι κυκλοφορεί σε κρίσιμα μηχανικά μέρη, προσφέροντας λίπανση, ψύξη και προστασία από τη φθορά. Ακόμη και με την καλύτερη σχεδίαση και συναρμογή, δεν είναι δυνατόν να αποφευχθεί πλήρως η εισροή μικρών ποσοτήτων λιπαντικού στον θάλαμο καύσης. Εκεί, το λάδι καίγεται μαζί με το καύσιμο, κάτι που με την πάροδο του χρόνου προκαλεί τη φυσιολογική μείωση της στάθμης.
Οι ανοχές ανάμεσα στα εξαρτήματα του κινητήρα –όπως τα ελατήρια των εμβόλων και οι οδηγοί των βαλβίδων– επιτρέπουν ανεπαίσθητες διαρροές λιπαντικού, ιδίως όταν η θερμοκρασία λειτουργίας είναι υψηλή ή όταν ο κινητήρας λειτουργεί σε υψηλές στροφές για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η λειτουργία υπό φορτίο ή η συχνή χρήση σε αυτοκινητόδρομο εντείνουν αυτό το φαινόμενο.
Σημαντικό είναι επίσης να γνωρίζουμε ότι ένας καινούργιος κινητήρας, όσο καλά σχεδιασμένος κι αν είναι, απαιτεί ένα αρχικό διάστημα «στρωσίματος», κατά το οποίο τα μηχανικά μέρη έρχονται σε πλήρη επαφή και σταθεροποιούνται.
Κατά την περίοδο αυτή -συνήθως τα πρώτα 1.000 με 2.000 χιλιόμετρα- είναι απολύτως φυσιολογικό να παρατηρείται αυξημένη κατανάλωση λαδιού. Για τον λόγο αυτό, οι κατασκευαστές συστήνουν ήπιο τρόπο οδήγησης στις πρώτες εκατοντάδες χιλιομέτρων, αποφεύγοντας την υπερβολική επιβάρυνση του κινητήρα.
Όπως προκύπτει από τις τεχνικές προδιαγραφές των κατασκευαστριών, ακόμη και σε κινητήρες που λειτουργούν υποδειγματικά, θεωρείται αποδεκτό να καταναλώνονται έως και 0,6 λίτρα λαδιού ανά 1.000 χιλιόμετρα για κινητήρες βενζίνης, και έως 1 λίτρο για πετρελαιοκινητήρες.
Ωστόσο, στην πράξη, η κατανάλωση είναι συχνά πολύ μικρότερη. Στα περισσότερα σύγχρονα αυτοκίνητα, οι απώλειες περιορίζονται σε περίπου 0,5 με 0,6 λίτρα ανά 10.000 χιλιόμετρα. Εάν το όχημα κινείται κυρίως στην πόλη ή οδηγείται σε ήπιες συνθήκες, η κατανάλωση μπορεί να είναι ακόμα μικρότερη.
Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας είναι το ίδιο το λιπαντικό. Τα λάδια διαφέρουν όχι μόνο ως προς τη χημική τους σύσταση, αλλά και ως προς την ιξώδη κατάταξή τους.
Τα λεπτόρρευστα λάδια, όπως τα 0W‑20 ή 5W‑30, έχουν υψηλή ρευστότητα και κυκλοφορούν εύκολα στον κινητήρα ακόμα και σε χαμηλές θερμοκρασίες, όμως παρουσιάζουν μεγαλύτερη τάση εξάτμισης και εισχώρησης στον θάλαμο καύσης. Από την άλλη, λάδια με υψηλότερη ιξώδες -όπως τα 10W‑40 ή 15W‑40- είναι πιο ανθεκτικά στις υψηλές θερμοκρασίες και παραμένουν περισσότερο εντός του συστήματος λίπανσης, μειώνοντας τις απώλειες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το φίλτρο λαδιού, η αντλία και το σύστημα αναθυμιάσεων (PCV) παίζουν επίσης ρόλο στη διατήρηση της ποιότητας και της στάθμης του λιπαντικού. Ένα φραγμένο φίλτρο ή ένα δυσλειτουργικό σύστημα PCV μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη κατανάλωση λαδιού, ακόμη και σε κινητήρα χωρίς φθορές.
Για όλους αυτούς τους λόγους, είναι σημαντικό να ελέγχεται τακτικά η στάθμη λαδιού –ιδανικά κάθε 5.000 έως 10.000 χιλιόμετρα, ανάλογα με τις συνθήκες χρήσης– και να συμπληρώνεται αν χρειάζεται. Η ράβδος μέτρησης (βέργα) υποδεικνύει συνήθως διαφορά ενός λίτρου μεταξύ ελάχιστου και μέγιστου, οπότε οποιαδήποτε μείωση εντός αυτού του ορίου θεωρείται απολύτως φυσιολογική.
Σε κάθε περίπτωση, αν διαπιστωθεί αυξημένη κατανάλωση λαδιού χωρίς εμφανείς λόγους, ή εάν η στάθμη πέφτει ταχύτερα από το αναμενόμενο, καλό είναι να απευθυνθείτε στο συνεργείο σας για έλεγχο. Ένα απλό σέρβις ή η αλλαγή τύπου λαδιού μπορεί να επαναφέρει την κατανάλωση σε φυσιολογικά επίπεδα.
