Οι μπαταρίες ιόντων νατρίου εμφανίζονται ως φθηνότερη και πιο ανθεκτική εναλλακτική λύση έναντι του λιθίου, όμως το ερώτημα παραμένει αν μπορούν να καλύψουν τις απαιτήσεις της σύγχρονης ηλεκτροκίνησης.
Η τεχνολογία των μπαταριών βρίσκεται στο επίκεντρο της μετάβασης στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και κάθε νέα πρόταση που υπόσχεται χαμηλότερο κόστος και μεγαλύτερη ασφάλεια συγκεντρώνει έντονο ενδιαφέρον. Οι μπαταρίες ιόντων νατρίου, που εξελίσσονται μεταξύ άλλων από την κινεζική CATL σε συνεργασία με την Changan, φιλοδοξούν να αποτελέσουν μια ρεαλιστική εναλλακτική των σημερινών συστημάτων λιθίου.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η νέα γενιά μπαταριών ιόντων νατρίου φτάνει ενεργειακή πυκνότητα έως 175 Wh/kg, τιμή που προσεγγίζει τις μπαταρίες φωσφορικού σιδήρου λιθίου (LFP). Αν και υπολείπεται των πιο προηγμένων χημειών νικελίου-μαγγανίου-κοβαλτίου (NMC), η διαφορά δεν είναι πλέον απαγορευτική για εφαρμογές σε οχήματα μαζικής παραγωγής.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της τεχνολογίας είναι η ανθεκτικότητα στο ψύχος. Σε θερμοκρασίες έως και -40 °C, οι μπαταρίες ιόντων νατρίου διατηρούν έως και το 90% της χωρητικότητάς τους, τη στιγμή που οι συμβατικές μπαταρίες λιθίου παρουσιάζουν αισθητή απώλεια απόδοσης. Το χαρακτηριστικό αυτό τις καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικές για αγορές με ακραίες κλιματικές συνθήκες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ασφάλεια. Δοκιμές έχουν δείξει ότι ακόμη και σε περιπτώσεις μηχανικής καταστροφής, οι μπαταρίες δεν εμφανίζουν φαινόμενα καπνού ή ανάφλεξης, στοιχείο που μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο θερμικής διαφυγής. Σε μια περίοδο όπου η ασφάλεια των ηλεκτρικών αυτοκινήτων βρίσκεται συχνά στο μικροσκόπιο, αυτό αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα.
Το κόστος αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα. Το νάτριο είναι το έκτο πιο άφθονο στοιχείο στον φλοιό της Γης και η εξόρυξή του είναι σαφώς απλούστερη και οικονομικότερη σε σχέση με το λίθιο. Εκτιμάται ότι η χρήση νατρίου μπορεί να μειώσει το κόστος παραγωγής μπαταριών έως και 30%, προσφέροντας μεγαλύτερη σταθερότητα απέναντι στις διακυμάνσεις των τιμών των πρώτων υλών.
Παρά τις προοπτικές, υπάρχουν και προκλήσεις. Η χαμηλότερη ενεργειακή πυκνότητα σε σχέση με τις κορυφαίες μπαταρίες λιθίου περιορίζει προς το παρόν την εφαρμογή τους σε οχήματα που απαιτούν πολύ μεγάλη αυτονομία. Παράλληλα, η διάρκεια ζωής και η μακροχρόνια απόδοση παραμένουν παράμετροι που χρειάζονται περαιτέρω βελτίωση.
Οι κατασκευαστές εκτιμούν ότι τα πρώτα μοντέλα παραγωγής με μπαταρίες ιόντων νατρίου θα μπορούσαν να εμφανιστούν αρχικά σε προσιτά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, επαγγελματικά οχήματα ή συστήματα σταθερής αποθήκευσης ενέργειας. Σε αυτά τα πεδία, το χαμηλότερο κόστος και η αυξημένη ασφάλεια ενδέχεται να υπερισχύσουν της ελαφρώς μειωμένης ενεργειακής πυκνότητας.
Το αν οι μπαταρίες ιόντων νατρίου θα αντικαταστήσουν πλήρως το λίθιο είναι ακόμη ανοιχτό. Πιο πιθανό μοιάζει το σενάριο συνύπαρξης διαφορετικών τεχνολογιών, ανάλογα με το είδος του αυτοκινήτου και τις ανάγκες της αγοράς. Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ηλεκτροκίνηση δεν εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από μία χημεία, αλλά εισέρχεται σε μια φάση πολυτεχνολογικής ωρίμανσης.
