Πολλοί οδηγοί πιστεύουν ότι στους ελληνικούς αυτοκινητόδρομους υπάρχει υποχρεωτική ελάχιστη ταχύτητα, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες. Στην πράξη, όμως, ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν προβλέπει γενικό κατώτατο όριο που να ισχύει παντού.
Σύμφωνα με τον ισχύοντα ΚΟΚ, στους αυτοκινητόδρομους το ανώτατο όριο ταχύτητας για επιβατικά αυτοκίνητα χωρίς ρυμουλκούμενο είναι 130 χλμ./ώρα, εκτός αν υπάρχει διαφορετική σήμανση. Ωστόσο, δεν υπάρχει διάταξη που να ορίζει ότι ο οδηγός πρέπει να κινείται τουλάχιστον με 60 ή 80 χλμ./ώρα σε όλο το μήκος του δικτύου.
Αυτό που προβλέπεται ρητά είναι ότι ο οδηγός οφείλει να προσαρμόζει την ταχύτητά του στις συνθήκες του δρόμου, της κυκλοφορίας και του καιρού, ώστε να έχει διαρκώς τον πλήρη έλεγχο του αυτοκινήτου του. Παράλληλα, απαγορεύεται η αδικαιολόγητη παρεμπόδιση της κυκλοφορίας. Δηλαδή, η υπερβολικά χαμηλή ταχύτητα χωρίς σοβαρό λόγο μπορεί να θεωρηθεί παράβαση, ακόμη κι αν δεν υπάρχει συγκεκριμένο κατώτατο όριο σε αριθμούς.
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για τα οχήματα που επιτρέπεται να εισέρχονται σε αυτοκινητόδρομο. Ο ΚΟΚ ορίζει ότι δεν επιτρέπεται η κυκλοφορία οχημάτων που από κατασκευή δεν μπορούν να αναπτύξουν ταχύτητα άνω των 70 χλμ./ώρα. Έτσι, μοτοποδήλατα, τα περισσότερα microcars (όπως το Citroen Ami) ή ορισμένα αγροτικά μηχανήματα αποκλείονται, ανεξάρτητα από την πραγματική τους ταχύτητα τη δεδομένη στιγμή.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου η χαμηλή ταχύτητα είναι απολύτως δικαιολογημένη. Σε συνθήκες έντονης βροχής, ομίχλης, χιονόπτωσης, παγετού ή σε περίπτωση κυκλοφοριακής συμφόρησης, ο οδηγός όχι μόνο επιτρέπεται αλλά υποχρεούται να μειώσει σημαντικά την ταχύτητά του. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ασφάλεια υπερισχύει οποιασδήποτε τυπικής ροής της κυκλοφορίας.
Επιπλέον, σε συγκεκριμένα τμήματα δρόμων μπορεί να υπάρχει πινακίδα ελάχιστης ταχύτητας (μπλε κυκλική με λευκό αριθμό). Εκεί, ο οδηγός οφείλει να τηρεί το κατώτατο όριο που αναγράφεται, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέπουν. Αν οι καιρικές συνθήκες είναι δυσμενείς, η υποχρέωση αυτή αίρεται, καθώς προέχει η ασφαλής οδήγηση.
Με τον νέο ΚΟΚ έχουν γίνει σημαντικές αλλαγές κυρίως στα όρια εντός κατοικημένων περιοχών, όπου το γενικό όριο έχει μειωθεί στα 30 χλμ./ώρα σε πολλούς δρόμους. Ωστόσο, στους αυτοκινητόδρομους δεν έχει θεσπιστεί ενιαία ελάχιστη ταχύτητα.
Στην πράξη, αν ένας οδηγός κινείται για παράδειγμα με 50 χλμ./ώρα στη δεξιά λωρίδα ενός ελεύθερου αυτοκινητόδρομου χωρίς τεχνικό πρόβλημα ή δυσμενείς συνθήκες, ενδέχεται να κριθεί ότι παρεμποδίζει την κυκλοφορία και να του επιβληθεί πρόστιμο. Αντίθετα, η ίδια ταχύτητα σε έντονη καταιγίδα ή σε μποτιλιάρισμα είναι απολύτως νόμιμη και επιβεβλημένη.
Συμπερασματικά, στην Ελλάδα δεν υπάρχει καθολική ελάχιστη ταχύτητα στους αυτοκινητόδρομους. Το νομικό πλαίσιο βασίζεται στην αρχή της προσαρμογής της ταχύτητας στις συνθήκες και της αποφυγής παρεμπόδισης της κυκλοφορίας. Η υπεύθυνη κρίση του οδηγού και η συμμόρφωση με τη σήμανση είναι τα στοιχεία που καθορίζουν τι είναι τελικά επιτρεπτό.




