Από το 2000 μέχρι σήμερα, η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία γνώρισε τεχνολογικά άλματα, αλλά και αποτυχίες δισεκατομμυρίων που άφησαν ισχυρό αποτύπωμα στην αγορά.
Η τελευταία 25ετία ήταν ίσως η πιο ταραχώδης περίοδος στη σύγχρονη ιστορία του αυτοκινήτου. Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, η αυστηροποίηση των κανονισμών εκπομπών και η ψηφιοποίηση δημιούργησαν τεράστιες ευκαιρίες, αλλά και πεδία για εντυπωσιακές αστοχίες. Από φιλόδοξα startups που δεν κατάφεραν να παραδώσουν αυτοκίνητα, μέχρι σκάνδαλα που κόστισαν δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, η βιομηχανία πλήρωσε ακριβά τις λανθασμένες επιλογές.
Η άνοδος της ηλεκτροκίνησης, ιδιαίτερα μετά την επιτυχία της Tesla, οδήγησε δεκάδες νεοφυείς εταιρείες να επιχειρήσουν να επαναλάβουν το ίδιο μοντέλο ανάπτυξης. Ορισμένες ξεκίνησαν με σοβαρές προθέσεις και τεχνολογικό υπόβαθρο, άλλες με υπερβολικές υποσχέσεις και περιορισμένες δυνατότητες υλοποίησης.
Η περίπτωση της Fisker είναι χαρακτηριστική: το ηλεκτρικό SUV Ocean παρουσιάστηκε με υψηλές προσδοκίες και ευρωπαϊκή παραγωγική βάση μέσω της Magna Steyr, όμως η εταιρεία δεν άντεξε οικονομικά. Αντίστοιχα, η Bollinger δεν κατάφερε να μετατρέψει τις εντυπωσιακές ιδέες για ηλεκτρικά off-road σε βιώσιμη εμπορική πρόταση, ενώ η γερμανική Sono Motors άφησε πίσω της χιλιάδες υποψήφιους πελάτες όταν το project του ηλιακά υποβοηθούμενου Sion κατέρρευσε, οδηγώντας σε απώλειες προκαταβολών.
Ακόμη και ιστορικά ονόματα δεν απέφυγαν την αποτυχία. Η Borgward, που είχε κλείσει τον κύκλο της ήδη από τη δεκαετία του ’60, επανήλθε με κινεζική χρηματοδότηση και έδρα στη Γερμανία, όμως το SUV BX7 δεν κατάφερε να κερδίσει την αγορά ούτε στην Ευρώπη ούτε στην Κίνα, οδηγώντας τη μάρκα ξανά σε αδιέξοδο.
Παράλληλα, οι ανακλήσεις οχημάτων εξελίχθηκαν σε μία από τις πιο δαπανηρές πτυχές της σύγχρονης αυτοκινητοβιομηχανίας. Η Toyota αναγκάστηκε να ανακαλέσει εκατομμύρια αυτοκίνητα λόγω προβλημάτων που σχετίζονταν με το γκάζι, ενώ η General Motors βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρό ζήτημα διακοπτών ανάφλεξης που μπορούσαν να απενεργοποιήσουν τον κινητήρα εν κινήσει.
Ωστόσο, καμία υπόθεση δεν πλησίασε το μέγεθος της Takata. Ο ιαπωνικός προμηθευτής αερόσακων χρησιμοποίησε ακατάλληλο υλικό, με αποτέλεσμα η ανάκληση να ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια αυτοκίνητα παγκοσμίως. Η εταιρεία οδηγήθηκε σε πτώχευση, αλλά το οικονομικό βάρος μεταφέρθηκε στους κατασκευαστές.
Το μεγαλύτερο οικονομικό πλήγμα ήρθε με το Dieselgate. Η αποκάλυψη ότι η Volkswagen είχε εγκαταστήσει λογισμικό παραποίησης μετρήσεων εκπομπών ρύπων οδήγησε σε πρόστιμα, αποζημιώσεις και δικαστικά έξοδα που ξεπέρασαν τα 30 δισ. ευρώ. Το πλήγμα δεν ήταν μόνο οικονομικό αλλά και θεσμικό, καθώς επηρέασε τη φήμη της τεχνολογίας diesel συνολικά και επιτάχυνε τη στροφή προς την ηλεκτροκίνηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Την ίδια περίοδο, αρκετά μοντέλα αποδείχθηκαν εμπορικά αστοχήματα. Η Lincoln Blackwood, μια πολυτελής εκδοχή ενός pick-up, δεν βρήκε ανταπόκριση ούτε στην αμερικανική αγορά. Το Renault Wind, με ιδιαίτερη σχεδίαση και περιορισμένες επιδόσεις, αποσύρθηκε γρήγορα, ενώ η Toyota δεν πέτυχε τους φιλόδοξους στόχους πωλήσεων για το iQ.
Το Honda E, παρά τη θετική εικόνα και τον προσεγμένο σχεδιασμό, δεν κατάφερε να δικαιολογήσει την υψηλή τιμή και την περιορισμένη αυτονομία του, με αποτέλεσμα να διακοπεί η παραγωγή του. Ακόμη και μεγάλες γερμανικές εταιρείες γνώρισαν αντίστοιχες περιπτώσεις, με μοντέλα που δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες της αγοράς παρά το υψηλό κόστος εξέλιξης.
Κοινός παρονομαστής σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ήταν το υψηλό οικονομικό τίμημα. Τα κόστη από αποτυχίες, ανακλήσεις και πρόστιμα συχνά μετακυλίστηκαν έμμεσα στους καταναλωτές, είτε μέσω αυξημένων τιμών είτε μέσω φορολογικών επιβαρύνσεων σε περιπτώσεις κρατικών παρεμβάσεων.
Η τελευταία 25ετία απέδειξε ότι η καινοτομία συνοδεύεται από ρίσκο και ότι ακόμη και οι μεγαλύτεροι όμιλοι μπορούν να υποτιμήσουν την πολυπλοκότητα της αγοράς. Σε μια περίοδο που η βιομηχανία μετασχηματίζεται ξανά με αιχμή την ηλεκτροκίνηση και το λογισμικό, το ενδεχόμενο νέων επιτυχιών -αλλά και νέων αποτυχιών- παραμένει ανοιχτό.
