Το καύσιμο της Formula 1 μπορεί να κοστίζει έως και 200 ευρώ το λίτρο, όμως ένας σύγχρονος κινητήρας F1 θα μπορούσε θεωρητικά να λειτουργήσει ακόμη και με βενζίνη 102 οκτανίων από ένα πρατήριο.
Με δεδομένο ότι ένας σύγχρονος κινητήρας Formula 1 αποτελεί μία από τις πιο προηγμένες μηχανές εσωτερικής καύσης που έχουν κατασκευαστεί, θα περίμενε κανείς ότι χρειάζεται και ένα εντελώς διαφορετικό καύσιμο από αυτό που χρησιμοποιούμε στα αυτοκίνητά μας. Στην πραγματικότητα, όμως, η απόσταση ανάμεσα στα δύο δεν είναι τόσο μεγάλη όσο δείχνει η τιμή τους.
Από το 2026 η Formula 1 χρησιμοποιεί 100% βιώσιμο καύσιμο, το οποίο πρέπει να πληροί ιδιαίτερα αυστηρές προδιαγραφές σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής. Ο ορυκτός άνθρακας αποκλείεται τόσο από την παραγωγή των επιμέρους συστατικών όσο και από τη διαδικασία δημιουργίας του τελικού μείγματος.
Αυτή ακριβώς η διαδικασία είναι που έχει εκτοξεύσει το κόστος. Από περίπου 30 ευρώ το λίτρο στο παρελθόν, η τιμή του καυσίμου που χρησιμοποιείται φέτος μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 200 ευρώ το λίτρο. Με αυτά τα δεδομένα, ο λογαριασμός των καυσίμων για μια ομάδα μπορεί να φτάσει σε εκατομμύρια ευρώ μέχρι το τέλος της σεζόν.
Η υψηλή τιμή, πάντως, δεν σημαίνει ότι πρόκειται για μια βενζίνη με εντελώς διαφορετικές ιδιότητες από εκείνη που βρίσκουμε στα πρατήρια. Το μεγαλύτερο μέρος του κόστους προκύπτει από την περίπλοκη παραγωγή των βιώσιμων συστατικών, ορισμένα από τα οποία απαιτούν εξειδικευμένες εγκαταστάσεις και προς το παρόν παράγονται σε σχετικά μικρές ποσότητες.
Ο τρόπος με τον οποίο δημιουργήθηκε το νέο καύσιμο δείχνει πόσο κοντά βρίσκονται τελικά οι δύο κόσμοι. Όπως έχει εξηγήσει ο Faiz Sulaiman, υπεύθυνος του προγράμματος Formula 1 της Petronas, οι μηχανικοί ξεκίνησαν δημιουργώντας ένα συμβατικό καύσιμο απόλυτα προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις ενός κινητήρα F1. Στη συνέχεια αντικατέστησαν σταδιακά τα ορυκτής προέλευσης συστατικά με βιώσιμα.
Αυτό δεν έγινε τυχαία. Η FIA έχει διαμορφώσει τους κανονισμούς με τρόπο που να επιτρέπει στις τεχνολογίες των νέων καυσίμων να περάσουν μελλοντικά και στα αυτοκίνητα παραγωγής. Η Formula 1 λειτουργεί έτσι και ως πεδίο εξέλιξης τεχνολογιών που δεν προορίζονται αποκλειστικά για την πίστα.
Κάπου εδώ προκύπτει και το ενδιαφέρον ερώτημα: τι θα συνέβαινε αν αντί για το πανάκριβο ειδικό καύσιμο γεμίζαμε ένα μονοθέσιο με βενζίνη 102 οκτανίων από ένα κανονικό πρατήριο; Θεωρητικά, ο κινητήρας θα έπαιρνε μπροστά.
Φυσικά, δεν θα αρκούσε απλώς να γεμίσει κάποιος το ρεζερβουάρ και να βγει στην πίστα. Οι V6 Turbo είναι ρυθμισμένοι με μεγάλη ακρίβεια για το συγκεκριμένο καύσιμο που χρησιμοποιεί κάθε ομάδα. Με ορισμένες αλλαγές όμως στο λογισμικό διαχείρισης, κυρίως στον χρονισμό της ανάφλεξης και στην ποσότητα του ψεκασμού, ένας κινητήρας Formula 1 θα μπορούσε να λειτουργήσει αρκετά ομαλά και με βενζίνη πρατηρίου υψηλών οκτανίων.
Δεν θα απέδιδε φυσικά με τον ίδιο τρόπο, ούτε θα υπήρχαν οι ίδιες εγγυήσεις ως προς την απόδοση και την αντοχή του. Το γεγονός όμως ότι μπορεί θεωρητικά να λειτουργήσει δείχνει πόσο κοντά στις συμβατικές βενζίνες έχουν διατηρηθεί οι βασικές ιδιότητες του νέου καυσίμου.
Και το αντίστροφο; Αν κάποιος κατάφερνε να βάλει καύσιμο Formula 1 σε ένα αυτοκίνητο παραγωγής, το αποτέλεσμα θα ήταν πολύ λιγότερο θεαματικό από όσο ίσως φαντάζεται.
Ένα VW Golf, για παράδειγμα, δεν θα αποκτούσε ξαφνικά δεκάδες επιπλέον ίππους επειδή στο ρεζερβουάρ του υπάρχει βενζίνη αξίας 200 ευρώ το λίτρο. Χωρίς αλλαγές στο λογισμικό του κινητήρα, το όφελος θα ήταν πρακτικά αμελητέο. Ακόμη και με τις κατάλληλες ρυθμίσεις, η διαφορά θα περιοριζόταν σε λίγους ίππους.
Ουσιαστικά, λοιπόν, τα 200 ευρώ ανά λίτρο δεν αγοράζουν κάποια «μαγική» βενζίνη που μεταμορφώνει έναν κινητήρα. Το μεγάλο κόστος βρίσκεται κυρίως πίσω από την παραγωγή ενός 100% βιώσιμου καυσίμου, το οποίο ταυτόχρονα πρέπει να ανταποκρίνεται στις ακραίες απαιτήσεις της Formula 1.
Και ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η τεχνολογία που σήμερα κοστίζει μια μικρή περιουσία στην πίστα έχει σχεδιαστεί με την προοπτική κάποια στιγμή να μπορεί να φτάσει και στα κανονικά πρατήρια.
