Η Ελλάδα ακολουθεί την ευρωπαϊκή στρατηγική ανανέωσης του στόλου και ξεκινά σταδιακά τη διαδικασία υποχρεωτικής ανακύκλωσης παλαιών μοντέλων – Υποχρεωτική απόσυρση για ρυπογόνα και επικίνδυνα αυτοκίνητα.
Ένα σαφές μήνυμα προς την κατεύθυνση της οδικής ασφάλειας και της περιβαλλοντικής ευθύνης στέλνει η Ευρωπαϊκή Ένωση με νέο σχέδιο που αφορά την απόσυρση παλαιών και επικίνδυνων αυτοκινήτων. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, η Ελλάδα προετοιμάζεται για τη σταδιακή έξοδο από την κυκλοφορία των ΙΧ που είτε δεν πληρούν τα σύγχρονα πρότυπα ρύπων είτε παρουσιάζουν σοβαρές βλάβες και κρίνονται μη επισκευάσιμα.
Το νέο σχέδιο προβλέπει την υποχρεωτική ανακύκλωση μοντέλων που έχουν μείνει ακινητοποιημένα για μακρύ χρονικό διάστημα, δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ για πάνω από δύο χρόνια, έχουν αποτύχει επανειλημμένα σε τεχνικούς ελέγχους ή απαιτούν επισκευές υψηλότερες της εμπορικής τους αξίας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα αυτοκίνητα χαρακτηρίζονται «μη επισκευάσιμα» και δεν θα επιτρέπεται πλέον να κυκλοφορούν.
Το μέτρο δεν αφορά μόνο τις εκπομπές ρύπων. Στο στόχαστρο μπαίνουν και αυτοκίνητα που:
- Δεν έχουν περάσει ΚΤΕΟ για πάνω από δύο χρόνια,
- Παραμένουν ακινητοποιημένα σε ιδιωτικούς ή δημόσιους χώρους,
- Έχουν σοβαρές μηχανικές βλάβες που δεν έχουν επισκευαστεί,
- Θεωρούνται μη επισκευάσιμα, δηλαδή η επισκευή τους κοστίζει περισσότερο από την αξία τους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το ΙΧ θα χαρακτηρίζεται «επικίνδυνο» και θα οδηγείται στην υποχρεωτική ανακύκλωση. Μάλιστα, θα δημιουργηθεί και νέα ευρωπαϊκή ψηφιακή πλατφόρμα ώστε να αποτραπεί η επανεισαγωγή τέτοιων αυτοκινήτων από άλλες χώρες της Ε.Ε.
Η πρόταση της ACEA (Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων) περιλαμβάνει σαφές χρονοδιάγραμμα:
- 2026: Απόσυρση μοντέλων EURO 1
- 2030: EURO 2
- 2034: EURO 3
- 2039: EURO 4
- 2043: EURO 5
- 2050: EURO 6
Το νέο σύστημα θέτει και τις βάσεις για ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική στην ανακύκλωση, υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές να συμμετέχουν ενεργά στην ανάκτηση κρίσιμων εξαρτημάτων, ενώ θα περιοριστεί και η επανεισαγωγή παλαιών αποσυρμένων αυτοκινήτων από χώρα σε χώρα μέσω ψηφιακής πλατφόρμας παρακολούθησης.
Αυτή η σταδιακή προσέγγιση επιτρέπει στους κατόχους παλαιών αυτοκινήτων να προετοιμαστούν κατάλληλα, ενώ σε περιπτώσεις όπου υπάρχει δυνατότητα επισκευής και τεκμηριωμένο σχέδιο, θα δίνεται περιθώριο αποκατάστασης και συνέχισης της κυκλοφορίας.
Ταυτόχρονα, αυστηροποιείται ο έλεγχος των ΚΤΕΟ και η διασταύρωση στοιχείων με ασφαλιστικές εταιρείες και εφορίες, με στόχο την εξάλειψη των πλαστών δελτίων και την ενίσχυση της διαφάνειας στην κυκλοφορία των ΙΧ.
Όσοι διαθέτουν αυτοκίνητο που δεν έχει περάσει ΚΤΕΟ, παραμένει ακινητοποιημένο ή έχει σοβαρές μηχανικές βλάβες, θα πρέπει να κινητοποιηθούν έγκαιρα, καθώς το νέο πλαίσιο αλλάζει τα δεδομένα και δημιουργεί ξεκάθαρους κανόνες για το τι μπορεί -και τι όχι- να συνεχίσει να κυκλοφορεί στους ελληνικούς δρόμους.
Ο μέσος όρος ηλικίας του στόλου στην Ελλάδα ξεπερνά σήμερα τα 17 έτη, έναντι περίπου 12 ετών στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κάτι που καθιστά τη χώρα έναν από τους βασικούς αποδέκτες αυτών των μεταρρυθμίσεων. Η διαδικασία ανανέωσης κρίνεται επιτακτική, καθώς συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια στους δρόμους, την αποδοτικότητα των μετακινήσεων αλλά και τη μείωση των εκπομπών CO₂.
