Νέα διεθνής μελέτη προειδοποιεί ότι η παγκόσμια ζήτηση λιθίου μπορεί να ξεπεράσει την προσφορά ήδη από το 2028. Η εκρηκτική ανάπτυξη των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και της αποθήκευσης ενέργειας φέρνει το «λευκό χρυσό» των μπαταριών στο επίκεντρο.
Το λίθιο, το βασικό υλικό των σύγχρονων επαναφορτιζόμενων μπαταριών, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ενεργειακής μετάβασης. Με την ταχεία εξάπλωση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, νέες αναλύσεις προειδοποιούν ότι η παγκόσμια αγορά μπορεί να αντιμετωπίσει έλλειμμα προσφοράς ήδη μέσα στα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τη μελέτη Energy Transition Outlook for Lithium της Wood Mackenzie, η ζήτηση για λίθιο αναμένεται να αυξηθεί δραματικά μέχρι το 2050. Ανάλογα με την ταχύτητα της ενεργειακής μετάβασης και τις πολιτικές απανθρακοποίησης των κρατών, η παγκόσμια κατανάλωση θα μπορούσε να φτάσει μεταξύ 5,6 και 13,2 εκατομμυρίων τόνων ισοδύναμου ανθρακικού λιθίου (LCE).
Ο βασικός λόγος είναι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Η μελέτη εκτιμά ότι μεταξύ 72% και 80% της συνολικής ζήτησης λιθίου τις επόμενες δεκαετίες θα προέρχεται από τις μπαταρίες των ηλεκτρικών μοντέλων. Σε ένα σενάριο που βασίζεται στις ήδη ανακοινωμένες κλιματικές δεσμεύσεις των χωρών, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν περίπου το 75% των παγκόσμιων πωλήσεων έως το 2040.
Σε ένα πιο φιλόδοξο σενάριο, που συνδέεται με τον στόχο μηδενικών εκπομπών άνθρακα (Net Zero), το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και το 95% των νέων πωλήσεων αυτοκινήτων παγκοσμίως. Σε αυτή την περίπτωση, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η ζήτηση λιθίου θα μπορούσε να ξεπεράσει την προσφορά ήδη από το 2028, δημιουργώντας ένα δομικό έλλειμμα στην αγορά.
Η πίεση όμως δεν προέρχεται μόνο από την αυτοκινητοβιομηχανία. Η ταχεία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια, αυξάνει την ανάγκη για μεγάλες μπαταρίες αποθήκευσης στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο κλάδος της σταθερής αποθήκευσης ενέργειας θα αυξάνεται με ρυθμό περίπου 6% έως 7% ετησίως τις επόμενες δεκαετίες.
Μέχρι το 2050, σχεδόν όλη η παγκόσμια ζήτηση λιθίου θα σχετίζεται με μπαταρίες, είτε για αυτοκίνητα είτε για ενεργειακά δίκτυα. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει το 96% έως 98% της συνολικής κατανάλωσης.
Μία πιθανή λύση για την αντιμετώπιση των πιέσεων είναι η ανακύκλωση των μπαταριών. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η συμβολή της θα είναι περιορισμένη τα επόμενα χρόνια. Οι σημαντικοί όγκοι ανακυκλωμένου λιθίου αναμένεται να εμφανιστούν κυρίως μετά το 2040, όταν οι πρώτες γενιές ηλεκτρικών αυτοκινήτων θα έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους.
Μέχρι το 2050, η ανακύκλωση εκτιμάται ότι θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 2,3 έως 2,7 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου ανθρακικού λιθίου στην παγκόσμια αγορά. Παρότι αυτό θα μειώσει την πίεση στην εξόρυξη, δεν αρκεί από μόνο του για να καλύψει τη συνολική ζήτηση.
Για τον λόγο αυτό, οι αναλυτές της Wood Mackenzie εκτιμούν ότι θα απαιτηθούν τεράστιες επενδύσεις σε νέες μονάδες εξόρυξης, επεξεργασίας και εφοδιαστικής αλυσίδας. Συνολικά, το ύψος των επενδύσεων υπολογίζεται μεταξύ 95 και 254 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι τα μέσα του αιώνα.
Η πιο κρίσιμη περίοδος για τις επενδύσεις αναμένεται μεταξύ 2030 και 2034, όταν πολλά νέα έργα εξόρυξης λιθίου θα πρέπει να τεθούν σε λειτουργία ώστε να καλυφθεί η ταχέως αυξανόμενη ζήτηση από την ηλεκτροκίνηση και την αποθήκευση ενέργειας.
