Το λογισμικό έχει εξελιχθεί σε βασικό παράγοντα για την κατανάλωση καυσίμου και ενέργειας, καθώς οι σύγχρονες ECU διαχειρίζονται σε πραγματικό χρόνο κινητήρα, κιβώτιο και μπαταρία.
Μέχρι πριν από μερικά χρόνια, η κατανάλωση ενός αυτοκινήτου εξαρτιόταν κυρίως από τον κινητήρα, το βάρος και την αεροδυναμική του σχεδίαση. Σήμερα όμως, το software παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποδοτικότητα, είτε πρόκειται για ένα βενζινοκίνητο μοντέλο είτε για ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο.
Οι σύγχρονες μονάδες ελέγχου ECU επεξεργάζονται συνεχώς δεδομένα από δεκάδες αισθητήρες και λαμβάνουν χιλιάδες αποφάσεις ανά δευτερόλεπτο. Το λογισμικό ρυθμίζει την ποσότητα καυσίμου, τον χρονισμό ανάφλεξης, τη λειτουργία του turbo, αλλά και τη συμπεριφορά του αυτόματου κιβωτίου, με στόχο τη χαμηλότερη δυνατή κατανάλωση και τις μειωμένες εκπομπές ρύπων.
Στους κινητήρες εσωτερικής καύσης, το software διαχειρίζεται με εξαιρετική ακρίβεια τους χάρτες ψεκασμού. Η ECU λαμβάνει δεδομένα από αισθητήρες θερμοκρασίας, πίεσης αέρα και ποιότητας καυσίμου και προσαρμόζει σε πραγματικό χρόνο τη λειτουργία του κινητήρα ώστε να αποφεύγονται απώλειες ενέργειας.
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο ρόλος του λογισμικού στα αυτόματα κιβώτια ταχυτήτων και στα κιβώτια διπλού συμπλέκτη. Το σύστημα αποφασίζει πότε θα αλλάξει σχέση με βάση την ταχύτητα, τη θέση του γκαζιού και, σε πιο εξελιγμένα μοντέλα, ακόμη και τα δεδομένα πλοήγησης. Έτσι, μπορεί να κρατήσει μεγαλύτερη σχέση για περισσότερη οικονομία ή να προβλέψει ανηφόρες και στροφές ώστε να περιορίσει την κατανάλωση.
Στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, το software έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η διαχείριση της μπαταρίας, της ανάκτησης ενέργειας κατά το φρενάρισμα και του inverter εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από γραμμές κώδικα. Μια σωστά εξελιγμένη στρατηγική ανάκτησης ενέργειας μπορεί να αυξήσει αισθητά την αυτονομία ενός ηλεκτρικού μοντέλου.
Τα τελευταία χρόνια, οι αναβαθμίσεις OTA (Over-The-Air) έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Πλέον, πολλοί κατασκευαστές μπορούν να βελτιώνουν την κατανάλωση ακόμη και μετά την αγορά του αυτοκινήτου, μέσω ενημερώσεων software. Σε αρκετές περιπτώσεις έχουν καταγραφεί μικρές αλλά μετρήσιμες μειώσεις στην κατανάλωση ή αύξηση της αυτονομίας μέσω καλύτερης διαχείρισης της θερμοκρασίας της μπαταρίας και των ηλεκτρικών συστημάτων.
Το software μπορεί επίσης να διαχειρίζεται ενεργά στοιχεία όπως τα αεροδυναμικά ανοίγματα στη μάσκα ή τη λειτουργία της αντλίας θερμότητας στα ηλεκτρικά μοντέλα, μειώνοντας τις απώλειες ενέργειας στις υψηλές ταχύτητες ή στις χαμηλές θερμοκρασίες.
Ωστόσο, η υπερβολική έμφαση στην οικονομία μπορεί να έχει και αρνητικές συνέπειες. Σε αρκετά προγράμματα Eco, η απόκριση του γκαζιού γίνεται υπερβολικά αργή, ενώ περιορίζεται ακόμη και η απόδοση του κλιματισμού για εξοικονόμηση ενέργειας. Παράλληλα, οι μηχανικοί πρέπει να εξισορροπούν την οικονομία με τη μακροχρόνια αξιοπιστία, ώστε ο κινητήρας να μην λειτουργεί συνεχώς σε υπερβολικά χαμηλές στροφές που μπορεί να δημιουργήσουν κραδασμούς ή επικαθίσεις άνθρακα.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι στα σύγχρονα αυτοκίνητα η κατανάλωση δεν καθορίζεται πλέον μόνο από τα μηχανικά μέρη. Το software έχει μετατραπεί σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αποδοτικότητας, επηρεάζοντας άμεσα τόσο το κόστος χρήσης όσο και την οδηγική εμπειρία.
