Τα αυτοκίνητα υδρογόνου προβάλλονται ως μία από τις λύσεις μηδενικών εκπομπών, όμως κρύβουν μια ιδιαιτερότητα που λίγοι γνωρίζουν. Οι δεξαμενές αποθήκευσης υδρογόνου δεν είναι σχεδιασμένες να διαρκούν για πάντα και μετά από συγκεκριμένα χρόνια χρήσης πρέπει υποχρεωτικά να αντικατασταθούν.
Η τεχνολογία κυψελών καυσίμου συνεχίζει να αποτελεί μία από τις εναλλακτικές προσεγγίσεις για την απανθρακοποίηση των μεταφορών. Ωστόσο, σε αντίθεση με τα συμβατικά αυτοκίνητα ή ακόμη και τα αμιγώς ηλεκτρικά, τα μοντέλα υδρογόνου διαθέτουν ένα εξάρτημα με προκαθορισμένη διάρκεια ζωής: τις δεξαμενές αποθήκευσης καυσίμου.
Οι δεξαμενές υδρογόνου κατασκευάζονται από σύνθετα υλικά ενισχυμένα με ανθρακονήματα (CFRP) και λειτουργούν υπό εξαιρετικά υψηλές πιέσεις που φτάνουν τα 700 bar. Παρότι έχουν σχεδιαστεί με πολύ υψηλά περιθώρια ασφαλείας, η συνεχής καταπόνηση από τους κύκλους πλήρωσης και εκκένωσης, οι μεταβολές θερμοκρασίας και η γήρανση των υλικών επιβάλλουν συγκεκριμένα όρια χρήσης.
Σύμφωνα με τους ισχύοντες διεθνείς κανονισμούς, όπως η οδηγία UN/ECE R134, η διάρκεια ζωής των δεξαμενών κυμαίνεται συνήθως από 15 έως 20 έτη, ανάλογα με το μοντέλο και τον κατασκευαστή. Μετά την παρέλευση αυτού του χρονικού διαστήματος, η αντικατάστασή τους θεωρείται υποχρεωτική για λόγους ασφαλείας.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό αλλά και οικονομικό. Κάθε δεξαμενή μπορεί να κοστίζει περίπου 10.000 ευρώ, ενώ αρκετά αυτοκίνητα διαθέτουν δύο ή και τρεις. Αν προστεθούν τα εργατικά και οι ειδικές διαδικασίες εγκατάστασης, ο συνολικός λογαριασμός μπορεί να ξεπεράσει τις 30.000 ευρώ.
Αυτό δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο οικονομικό δίλημμα στην αγορά μεταχειρισμένων. Ένα Toyota Mirai πρώτης γενιάς, για παράδειγμα, μπορεί σήμερα να βρεθεί σε τιμές χαμηλότερες των 10.000 ευρώ. Αν όμως πλησιάζει η ημερομηνία αντικατάστασης των δεξαμενών, το κόστος επισκευής μπορεί να είναι πολλαπλάσιο της αξίας του αυτοκινήτου.
Οι κατασκευαστές ακολουθούν διαφορετικές πολιτικές. Η Toyota προβλέπει αντικατάσταση των δεξαμενών του Mirai μετά από 15 χρόνια. Η Hyundai είχε εγκρίνει διάρκεια έως και 20 ετών για ορισμένα παλαιότερα μοντέλα κυψελών καυσίμου, ενώ η BMW υποστηρίζει ότι η επόμενη γενιά δεξαμενών που εξελίσσει για την iX5 Hydrogen θα μπορεί να φτάσει έως και τα 25 χρόνια ζωής.
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά την έλλειψη διαδικασιών πιστοποίησης που θα επέτρεπαν την παράταση της χρήσης μετά τη λήξη της προβλεπόμενης περιόδου. Σήμερα δεν υπάρχουν ευρέως αποδεκτές και οικονομικά βιώσιμες μέθοδοι ελέγχου που να μπορούν να εντοπίσουν με απόλυτη αξιοπιστία μικρορωγμές ή εσωτερικές φθορές στα σύνθετα υλικά.
Για τους υποψήφιους αγοραστές μεταχειρισμένων αυτοκινήτων υδρογόνου, η ημερομηνία κατασκευής των δεξαμενών είναι εξίσου σημαντική με τα χιλιόμετρα ή το ιστορικό συντήρησης. Πρόκειται για έναν παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά το πραγματικό κόστος κατοχής.
Η τεχνολογία του υδρογόνου εξακολουθεί να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, κυρίως στον χρόνο ανεφοδιασμού και στην αυτονομία. Παρ’ όλα αυτά, η περιορισμένη διάρκεια ζωής των δεξαμενών και το υψηλό κόστος αντικατάστασής τους παραμένουν από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο κλάδος τα επόμενα χρόνια.
