Ένα αυτοκίνητο που μένει εκτεθειμένο στον ήλιο μπορεί να μετατραπεί σε πραγματικό φούρνο μέσα σε λιγότερο από μία ώρα. Οι θερμοκρασίες στην καμπίνα μπορούν να ξεπεράσουν τους 60 βαθμούς Κελσίου, δημιουργώντας κινδύνους τόσο για τους επιβάτες όσο και για τα ίδια τα μηχανικά και ηλεκτρονικά συστήματα.
Ο καύσωνας που πλήττει μεγάλο μέρος της Ευρώπης -και με με τα 40άρια να καταφτάνουν και στην χώρα μας- φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα πρόβλημα που πολλοί οδηγοί υποτιμούν. Ένα αυτοκίνητο σταθμευμένο κάτω από τον ήλιο μπορεί να αναπτύξει θερμοκρασίες πολύ υψηλότερες από αυτές του περιβάλλοντος, μετατρέποντας την καμπίνα σε έναν εξαιρετικά αφιλόξενο και ενίοτε επικίνδυνο χώρο.
Το φαινόμενο είναι γνωστό και εξηγείται εύκολα από τη φυσική. Η ηλιακή ακτινοβολία περνά μέσα από τα τζάμια και θερμαίνει τις επιφάνειες του εσωτερικού, όπως το ταμπλό, τα καθίσματα και τις επενδύσεις. Η θερμότητα παγιδεύεται στο εσωτερικό, καθώς η υπέρυθρη ακτινοβολία δεν μπορεί να διαφύγει εύκολα από τα κλειστά παράθυρα.
Αποτέλεσμα είναι η θερμοκρασία να ανεβαίνει με εντυπωσιακά γρήγορους ρυθμούς. Με εξωτερική θερμοκρασία 25 βαθμών Κελσίου, η καμπίνα μπορεί να φτάσει τους 40 έως 50 βαθμούς μέσα σε λιγότερο από μία ώρα. Όταν το θερμόμετρο έξω δείχνει 35 ή 40 βαθμούς, η θερμοκρασία στο εσωτερικό μπορεί να προσεγγίσει ακόμη και τους 70 βαθμούς.
Οι πρώτες 30 λεπτά είναι μάλιστα τα πιο κρίσιμα. Μετρήσεις έχουν δείξει ότι η θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί κατά περίπου 16 βαθμούς μέσα σε μισή ώρα και κατά 25 έως 30 βαθμούς μέσα σε μία ώρα. Έτσι, ένα αυτοκίνητο που βρίσκεται σε περιβάλλον 32 βαθμών μπορεί να φτάσει εύκολα τους 58 βαθμούς στο εσωτερικό του μετά από μία ώρα στάθμευσης στον ήλιο.
Αυτό σημαίνει ότι το τιμόνι, ο επιλογέας ταχυτήτων και το ταμπλό μπορούν να αναπτύξουν ακόμη υψηλότερες θερμοκρασίες από τον αέρα της καμπίνας, προκαλώντας ακόμη και μικροεγκαύματα κατά την επαφή.
Πέρα από την ταλαιπωρία, η υπερβολική θερμότητα αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την υγεία. Ένα παιδί ή ένα κατοικίδιο που παραμένει μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο μπορεί να βρεθεί σε κατάσταση θερμικής καταπόνησης μέσα σε λίγα μόλις λεπτά. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη και θερμοκρασίες 40 έως 45 βαθμών στο εσωτερικό αρκούν για να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στον οργανισμό.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στους επιβάτες. Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες καταπονεί σημαντικά τα υλικά του εσωτερικού. Τα πλαστικά μπορεί να ξεθωριάσουν ή να παραμορφωθούν, οι δερμάτινες επιφάνειες να ξεραθούν και να εμφανίσουν ρωγμές, ενώ τα ηλεκτρονικά συστήματα λειτουργούν συνεχώς υπό αυξημένο θερμικό φορτίο.
Οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν ακόμη και τα ελαστικά, καθώς η πίεση στο εσωτερικό τους αυξάνεται. Στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, η υπερβολική ζέστη δυσκολεύει και τη διαχείριση της θερμοκρασίας της μπαταρίας, ειδικά όταν το αυτοκίνητο παραμένει για ώρες εκτεθειμένο στον ήλιο.
Η καλύτερη άμυνα απέναντι στον καύσωνα παραμένει η σωστή επιλογή θέσης στάθμευσης. Ένα σημείο με σκιά, ακόμη και μερική, μπορεί να μειώσει αισθητά τη θερμοκρασία της καμπίνας. Ακόμη πιο αποτελεσματική είναι η στάθμευση σε στεγασμένο ή υπόγειο χώρο, όπου η θερμοκρασία παραμένει σημαντικά χαμηλότερη καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Χρήσιμη είναι επίσης η χρήση ανακλαστικού σκιάστρου στο παρμπρίζ, το οποίο περιορίζει τη θέρμανση του ταμπλό και του τιμονιού. Δεν αποτρέπει τη συσσώρευση θερμότητας στο εσωτερικό, αλλά μειώνει αισθητά την αίσθηση καύσωνα όταν επιστρέψει ο οδηγός στο αυτοκίνητο.
Πριν ενεργοποιηθεί ο κλιματισμός, καλό είναι να ανοίγουν για λίγα λεπτά οι πόρτες ή τα παράθυρα ώστε να απομακρυνθεί ο πολύ θερμός αέρας που έχει παγιδευτεί στην καμπίνα. Με αυτόν τον τρόπο το σύστημα κλιματισμού μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικότερα και να επαναφέρει πιο γρήγορα τη θερμοκρασία σε φυσιολογικά επίπεδα.
Τέλος, οι ειδικοί συνιστούν να μην αφήνονται μέσα στο αυτοκίνητο ηλεκτρονικές συσκευές, power banks, φάρμακα, αναπτήρες ή δοχεία υπό πίεση, καθώς οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται σε συνθήκες καύσωνα μπορούν να προκαλέσουν βλάβες ή ακόμη και επικίνδυνες καταστάσεις.
