Οι περισσότεροι οδηγοί πιστεύουν ότι η μπαταρία χρειάζεται μόνο για να πάρει μπροστά ο κινητήρας. Στην πραγματικότητα, όμως, αποτελεί κρίσιμο μέρος του ηλεκτρικού συστήματος και, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μια βλάβη μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στο σβήσιμο του αυτοκινήτου ενώ βρίσκεται εν κινήσει.
Είναι μια από τις πιο συχνές απορίες των οδηγών. Αν η μπαταρία παρουσιάσει βλάβη ενώ το αυτοκίνητο κινείται, θα συνεχίσει ο κινητήρας να λειτουργεί ή υπάρχει περίπτωση να σβήσει στη μέση του δρόμου;
Η απάντηση είναι ότι αυτό μπορεί να συμβεί, όχι όμως επειδή η μπαταρία «δίνει ρεύμα στον κινητήρα», όπως πιστεύουν αρκετοί, αλλά επειδή αποτελεί βασικό τμήμα του ηλεκτρικού κυκλώματος του αυτοκινήτου. Η λειτουργία της είναι πολύ σημαντικότερη από την απλή εκκίνηση του κινητήρα.
Από τη στιγμή που ο κινητήρας τίθεται σε λειτουργία, ο εναλλάκτης (alternator) αναλαμβάνει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Μέσω του ιμάντα κίνησης μετατρέπει τη μηχανική ενέργεια του κινητήρα σε ηλεκτρική, τροφοδοτώντας όλα τα συστήματα του αυτοκινήτου και ταυτόχρονα φορτίζοντας την μπαταρία.
Η μονάδα ελέγχου του κινητήρα (ECU), η αντλία καυσίμου, τα μπεκ ψεκασμού, ο φωτισμός, ο κλιματισμός, το σύστημα πολυμέσων, οι αισθητήρες και δεκάδες ακόμη ηλεκτρικοί καταναλωτές λειτουργούν χάρη στην ηλεκτρική ενέργεια που παράγει ο εναλλάκτης. Η μπαταρία, από την πλευρά της, αποτελεί μια ενεργειακή δεξαμενή που εξομαλύνει τις διακυμάνσεις της τάσης και συμβάλλει στη σταθερή λειτουργία ολόκληρου του δικτύου των 12 Volt.
Το πρώτο και συνηθέστερο σενάριο που μπορεί να οδηγήσει σε σβήσιμο του κινητήρα είναι η βλάβη του εναλλάκτη. Αν αυτός σταματήσει να λειτουργεί -για παράδειγμα λόγω μηχανικής αστοχίας ή επειδή κόπηκε ο ιμάντας που τον κινεί- παύει να τροφοδοτεί με ηλεκτρική ενέργεια το αυτοκίνητο. Από εκείνη τη στιγμή, όλο το ηλεκτρικό φορτίο μεταφέρεται αυτόματα στη μπαταρία.
Το αυτοκίνητο δεν θα σταματήσει αμέσως. Η μπαταρία συνεχίζει να τροφοδοτεί όλα τα ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά συστήματα, όμως η αποθηκευμένη ενέργειά της είναι περιορισμένη. Όσο συνεχίζεται η οδήγηση, η τάση μειώνεται σταδιακά, ενώ συνήθως ανάβει πρώτα η χαρακτηριστική κόκκινη λυχνία της μπαταρίας στον πίνακα οργάνων.
Όταν όμως η τάση πέσει κάτω από το ελάχιστο επίπεδο λειτουργίας της ECU, η ηλεκτρονική διαχείριση του κινητήρα δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει σωστά. Η αντλία καυσίμου και τα μπεκ ψεκασμού παύουν να τροφοδοτούνται επαρκώς και ο κινητήρας τελικά σβήνει, παρότι το αυτοκίνητο εξακολουθεί να κινείται λόγω της αδράνειάς του.
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, σαφώς πιο σπάνιο σενάριο. Αν η ίδια η μπαταρία παρουσιάσει σοβαρή εσωτερική βλάβη ή βραχυκύκλωμα, μπορεί να προκαλέσει σημαντική αστάθεια στην τάση του ηλεκτρικού κυκλώματος. Ακόμη και αν ο εναλλάκτης λειτουργεί κανονικά, οι ηλεκτρονικές μονάδες ενδέχεται να εμφανίσουν σφάλματα, να επανεκκινηθούν ή ακόμη και να διακόψουν τη λειτουργία τους. Σε ακραίες περιπτώσεις, η ECU μπορεί να χάσει τον έλεγχο της διαχείρισης του κινητήρα, οδηγώντας και πάλι στο σβήσιμό του.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στην απώλεια της κίνησης. Αν ο κινητήρας σταματήσει, η ηλεκτρική υποβοήθηση του τιμονιού παύει να λειτουργεί και το τιμόνι γίνεται αισθητά πιο βαρύ. Παράλληλα, στα περισσότερα αυτοκίνητα μειώνεται ή καταργείται και η υποβοήθηση του συστήματος πέδησης, με αποτέλεσμα να απαιτείται πολύ μεγαλύτερη δύναμη στο πεντάλ του φρένου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το αυτοκίνητο μένει χωρίς φρένα ή ότι δεν μπορεί να στρίψει. Σημαίνει όμως ότι τόσο το τιμόνι όσο και το πεντάλ του φρένου απαιτούν πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια από τον οδηγό, κάτι που μπορεί να προκαλέσει πανικό αν δεν γνωρίζει τι συμβαίνει.
Για τον λόγο αυτό, η προειδοποιητική ένδειξη της μπαταρίας δεν πρέπει ποτέ να αγνοείται. Αν ανάψει κατά την οδήγηση, το πιθανότερο είναι ότι υπάρχει πρόβλημα στο κύκλωμα φόρτισης ή στον εναλλάκτη. Η ασφαλέστερη επιλογή είναι να περιορίσετε την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, να κατευθυνθείτε προς ένα ασφαλές σημείο και να ελέγξετε το αυτοκίνητο το συντομότερο δυνατό, πριν η διαθέσιμη ενέργεια εξαντληθεί πλήρως.
