Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει την επόμενη γενιά του Intelligent Speed Assistance (ISA), η οποία δεν θα περιορίζεται πλέον σε ηχητικές προειδοποιήσεις, αλλά θα επεμβαίνει στην ισχύ του κινητήρα όταν ο οδηγός υπερβαίνει το όριο ταχύτητας.
Από τον Ιούλιο του 2024 όλα τα νέα αυτοκίνητα που ταξινομούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι υποχρεωτικά εξοπλισμένα με το σύστημα Intelligent Speed Assistance (ISA). Μέχρι σήμερα η λειτουργία του περιορίζεται στην προειδοποίηση του οδηγού, μέσω ηχητικού σήματος ή οπτικής ένδειξης, όταν το αυτοκίνητο ξεπερνά το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας. Ωστόσο, στις Βρυξέλλες εξετάζεται ήδη το επόμενο βήμα, το οποίο αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος.
Σύμφωνα με τις προτάσεις που βρίσκονται υπό αξιολόγηση για την επόμενη αναθεώρηση των ευρωπαϊκών κανονισμών, το ISA θα μπορούσε από το 2030 να επεμβαίνει ενεργά στην επιτάχυνση του αυτοκινήτου. Αντί να περιορίζεται σε μια προειδοποίηση, το σύστημα θα μειώνει προοδευτικά τη διαθέσιμη ισχύ όταν διαπιστώνει ότι το αυτοκίνητο κινείται σε δρόμο με χαμηλότερο όριο ταχύτητας.
Στην πράξη, ο οδηγός θα συνεχίσει να πατά το πεντάλ του γκαζιού, όμως η ηλεκτρονική διαχείριση του κινητήρα θα αποφασίζει πόση ισχύ θα αποδίδεται, ώστε η ταχύτητα να παραμένει κοντά στο επιτρεπόμενο όριο. Δεν προβλέπεται αυτόματη πέδηση, όπως συμβαίνει με το σύστημα αυτόνομης πέδησης έκτακτης ανάγκης, αλλά περιορισμός της επιτάχυνσης μέσω του κινητήρα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντάσσει τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία στο πρόγραμμα «Vision Zero», το οποίο έχει ως στόχο τον μηδενισμό των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων έως το 2050. Η υπερβολική ταχύτητα εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες πρόκλησης σοβαρών τροχαίων και οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι η ενεργή παρέμβαση των συστημάτων υποβοήθησης μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωσή τους.
Ωστόσο, η αξιοπιστία της τεχνολογίας εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό. Το σημερινό ISA βασίζεται στον συνδυασμό καμερών που αναγνωρίζουν τις πινακίδες κυκλοφορίας και χαρτών πλοήγησης μέσω GPS. Στην πράξη, όμως, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου το σύστημα διαβάζει λανθασμένα ένα όριο ταχύτητας, επηρεάζεται από πινακίδες παράπλευρων δρόμων ή λειτουργεί με παρωχημένα δεδομένα χαρτογράφησης.
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που αρκετοί οδηγοί απενεργοποιούν το ISA αμέσως μετά την εκκίνηση του αυτοκινήτου. Η ισχύουσα νομοθεσία επιτρέπει την απενεργοποίησή του, ωστόσο η διαδικασία πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε φορά που τίθεται σε λειτουργία ο κινητήρας.
Οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν πλέον διάφορα σενάρια για να περιορίσουν αυτή την πρακτική. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται λύσεις που θα δυσκολεύουν την απενεργοποίηση του συστήματος ή θα επαναφέρουν αυτόματα τη λειτουργία του κατά τη διάρκεια της διαδρομής. Παράλληλα, προβλέπεται ότι ο οδηγός θα εξακολουθεί να μπορεί να παρακάμπτει προσωρινά τον περιορισμό πατώντας πλήρως το πεντάλ του γκαζιού σε περιπτώσεις πραγματικής ανάγκης, όπως μια επείγουσα προσπέραση.
Πριν ακόμη ληφθούν οριστικές αποφάσεις για τη νομοθεσία του 2030, ο οργανισμός Euro NCAP αυστηροποιεί ήδη τις απαιτήσεις του. Από το 2026 οι δοκιμές του ISA δεν θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά σε ελεγχόμενες πίστες, αλλά και σε πραγματικές συνθήκες κυκλοφορίας, με έργα, παρακάμψεις, μεταβαλλόμενα όρια ταχύτητας και δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Οι νέες απαιτήσεις αναγκάζουν ήδη τους κατασκευαστές να επενδύσουν σε πιο προηγμένες κάμερες, αισθητήρες και συνεχή ενημέρωση των χαρτών μέσω συνδεσιμότητας 5G, ώστε το σύστημα να αναγνωρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τα πραγματικά όρια ταχύτητας.
Παρουσιάζει μάλιστα ενδιαφέρον ότι, την ίδια στιγμή που το Euro NCAP ενθαρρύνει την περαιτέρω αυτοματοποίηση των αυτοκινήτων, ζητά από τους κατασκευαστές να επαναφέρουν φυσικούς διακόπτες για βασικές λειτουργίες, θεωρώντας ότι οι αποκλειστικά ψηφιακές οθόνες αυξάνουν την απόσπαση της προσοχής του οδηγού.
Αν και οι τελικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί, όλα δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προσανατολίζεται σε ένα ISA με πολύ πιο ενεργό ρόλο. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν η τεχνολογία θα έχει φτάσει μέχρι τότε σε επίπεδο αξιοπιστίας που να δικαιολογεί την παρέμβασή της στον έλεγχο της επιτάχυνσης του αυτοκινήτου.
