Νέα γερμανική μελέτη συγκρίνει 115 ηλεκτροκινητήρες από 80 αυτοκίνητα και εξετάζει κατά πόσο οι Κινέζοι κατασκευαστές έχουν αποκτήσει τεχνολογικό προβάδισμα έναντι των Ευρωπαίων και των Αμερικανών.
Η Κίνα έχει εξελιχθεί σε παγκόσμια δύναμη στην ηλεκτροκίνηση, με τους κατασκευαστές της να παρουσιάζουν συνεχώς νέα μοντέλα και τεχνολογίες. Πόσο προηγμένοι είναι όμως οι ηλεκτροκινητήρες τους σε σχέση με εκείνους που χρησιμοποιούν οι ευρωπαϊκές και οι αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες; Μια νέα έρευνα του γερμανικού πανεπιστημίου RWTH Aachen επιχειρεί να απαντήσει, εξετάζοντας όχι μόνο τις επιδόσεις στα χαρτιά, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζονται οι σύγχρονες ηλεκτρικές μονάδες κίνησης.
Οι ερευνητές του τμήματος Production Engineering of E-Mobility Components (PEM) ανέλυσαν 115 ηλεκτροκινητήρες από 80 αυτοκίνητα των ετών 2019 έως 2025. Η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως σε μοντέλα της κινεζικής αγοράς, με τα αποτελέσματα να συγκρίνονται και με στοιχεία από προηγούμενη μελέτη ευρωπαϊκών και αμερικανικών συστημάτων κίνησης.
Το πρώτο ενδιαφέρον συμπέρασμα είναι ότι οι διαφορές ανάμεσα στις τρεις αγορές είναι μικρότερες από όσο ίσως θα περίμενε κανείς. Οι βασικές κατασκευαστικές αρχές παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κοινές, είτε πρόκειται για τον στάτορα και τον ρότορα είτε για τα συστήματα ψύξης και τη διάταξη των εξαρτημάτων. Εκεί όπου εντοπίζονται οι περισσότερες διαφοροποιήσεις είναι στην επιλογή υλικών και στις επιμέρους λύσεις που χρησιμοποιεί κάθε κατασκευαστής.
Για παράδειγμα, αρκετές κινεζικές εταιρείες στρέφονται πλέον σε κράματα μαγνησίου για την κατασκευή των περιβλημάτων, ενώ οι ευρωπαϊκές εξακολουθούν να προτιμούν κυρίως το αλουμίνιο. Το μαγνήσιο προσφέρει τη δυνατότητα μείωσης του βάρους, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι εξασφαλίζει καλύτερη συνολική απόδοση ή μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
Διαφορετική προσέγγιση καταγράφεται και στη διανομή του ηλεκτρικού ρεύματος. Οι Κινέζοι κατασκευαστές χρησιμοποιούν συχνότερα μεταλλικούς αγωγούς με μονωτική επίστρωση πούδρας, ενώ στην Ευρώπη συναντώνται περισσότερο διατάξεις με χάλκινους αγωγούς ενσωματωμένους σε πλαστικά εξαρτήματα. Πρόκειται για επιλογές που ενδέχεται να συνδέονται με το κόστος παραγωγής, την αντοχή και τις απαιτήσεις συναρμολόγησης, χωρίς όμως η μελέτη να αποδεικνύει ότι κάποια από αυτές υπερέχει συνολικά.
Αυτό που έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια είναι η αναλογία ισχύος προς βάρος. Στους σύγχρονους ηλεκτροκινητήρες μόνιμων μαγνητών που εξετάστηκαν, η μέση μέγιστη πυκνότητα ισχύος αυξήθηκε από 1,68 kW ανά κιλό το 2019 σε 2,43 kW ανά κιλό στα μοντέλα του 2024 και του 2025. Πρόκειται για βελτίωση σχεδόν 45%, που δείχνει πόσο γρήγορα εξελίσσεται η συγκεκριμένη τεχνολογία.
Σημαντικό ρόλο σε αυτή την πρόοδο παίζει η αύξηση των στροφών λειτουργίας. Πριν από λίγα χρόνια, οι περισσότεροι ηλεκτροκινητήρες έφταναν περίπου τις 8.000 έως 17.000 σ.α.λ., ενώ σήμερα αρκετές μονάδες ξεπερνούν τις 20.000 σ.α.λ. Σε ορισμένες περιπτώσεις η έρευνα κατέγραψε έως και 30.500 σ.α.λ.
Η λειτουργία σε υψηλότερες στροφές επιτρέπει στους κατασκευαστές να χρησιμοποιούν μικρότερους και ελαφρύτερους ηλεκτροκινητήρες για την ίδια ισχύ. Χρειάζεται, βέβαια, και η κατάλληλη μετάδοση, ώστε οι αυξημένες στροφές να μετατρέπονται στην απαραίτητη ροπή στους τροχούς. Δεν είναι τυχαίο ότι η μελέτη καταγράφει αύξηση περίπου 21,5% στη μέση σχέση μείωσης των στροφών στα συστήματα που εξετάστηκαν.
Η τάση αυτή δεν περιορίζεται στην Κίνα. Η Xiaomi χρησιμοποιεί ήδη τον HyperEngine V8s, που φτάνει τις 27.200 σ.α.λ. στο SU7 Ultra, ενώ η γερμανική ZF παρουσίασε πρόσφατα το High Revolution Drive των 30.000 σ.α.λ., με στόχο τη μείωση των διαστάσεων, του βάρους και του κόστους κατασκευής. Πρόκειται για δύο διαφορετικές εφαρμογές της ίδιας τεχνολογικής κατεύθυνσης.
Παράλληλα, οι κατασκευαστές εξελίσσουν τα συστήματα ψύξης, με την απευθείας χρήση λαδιού στον στάτορα και στον ρότορα να κερδίζει έδαφος. Με αυτόν τον τρόπο απομακρύνεται αποτελεσματικότερα η θερμότητα από τα εξαρτήματα που καταπονούνται περισσότερο, επιτρέποντας στον ηλεκτροκινητήρα να διατηρεί υψηλή απόδοση ακόμη και υπό αυξημένο φορτίο.
Στη μελέτη περιλαμβάνονται γνωστά μοντέλα όπως τα Tesla Model 3, Volkswagen ID.3, Audi Q4 e-tron, Polestar 2, Ford Mustang Mach-E, Xiaomi SU7 Max, BYD Tang L, NIO ET9 και Tesla Cybertruck. Σε αρκετά από αυτά εξετάστηκαν ξεχωριστά οι ηλεκτροκινητήρες του εμπρός και του πίσω άξονα, καθώς δεν χρησιμοποιούν απαραίτητα την ίδια τεχνολογία.
Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι στο συγκεκριμένο δείγμα δεν περιλαμβάνονται σύγχρονοι ηλεκτροκινητήρες με εξωτερική ηλεκτρική διέγερση, όπως αυτοί που χρησιμοποιούνται σε ορισμένα μοντέλα της BMW και της Renault. Η συγκεκριμένη τεχνολογία δεν χρειάζεται μόνιμους μαγνήτες στον ρότορα, περιορίζοντας έτσι την εξάρτηση από σπάνιες γαίες. Η απουσία της από την έρευνα δεν αποτελεί ένδειξη τεχνολογικής υστέρησης, αλλά δείχνει ότι υπάρχουν διαφορετικές λύσεις για το ίδιο ζητούμενο.
Τελικά, η μελέτη δεν αναδεικνύει κάποιον ξεκάθαρο νικητή. Οι Κινέζοι κατασκευαστές αξιοποιούν εξελιγμένες τεχνολογίες και σε ορισμένες περιπτώσεις επιλέγουν διαφορετικά υλικά και μεθόδους παραγωγής. Ωστόσο, οι βασικές αρχές σχεδίασης και οι τεχνικές εξελίξεις είναι κοινές με εκείνες της Ευρώπης και των ΗΠΑ.
Το σημαντικότερο είναι ότι η έρευνα δεν αποτελεί συγκριτική δοκιμή απόδοσης ή αξιοπιστίας. Δεν εξετάστηκαν όλοι οι κινητήρες κάτω από ίδιες συνθήκες, ούτε αξιολογήθηκαν συστηματικά η κατανάλωση ενέργειας, το πραγματικό κόστος κατασκευής και η αντοχή στον χρόνο.
Συνεπώς, δεν προκύπτει ότι οι κινεζικοί ηλεκτροκινητήρες είναι συνολικά καλύτεροι από τους ευρωπαϊκούς. Εκείνο που διαπιστώνεται είναι ότι η τεχνολογική απόσταση ανάμεσα στους μεγάλους κατασκευαστές παραμένει μικρότερη από όσο συχνά υποδηλώνει η εμπορική επιτυχία των κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων.



