Παρότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θεωρούνται πιο απλά και αξιόπιστα από εκείνα με κινητήρες εσωτερικής καύσης, η πραγματικότητα δείχνει πως ο ηλεκτροκινητήρας δεν είναι τόσο άφθαρτος όσο νομίζουμε – και σε πολλές περιπτώσεις, κοστίζει ακριβά.
Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση έχει ξεκινήσει και δεν υπάρχει επιστροφή. Οι αυτοκινητοβιομηχανίες διευρύνουν διαρκώς τις γκάμες τους με εξηλεκτρισμένα μοντέλα, ενώ οι οδηγοί τα βλέπουν πλέον σαν «κανονικά» αυτοκίνητα, όχι σαν κάποια τεχνολογική ιδιαιτερότητα. Διαφημίζουν συνεχώς πως απαιτούν λιγότερη συντήρηση, πως έχουν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν βλάβες λόγω απουσίας πολύπλοκων εξαρτημάτων, και ότι αν κάτι χαλάσει, αυτό θα είναι -πιθανώς- η μπαταρία.
Μόνο που τα πράγματα δεν έχουν ακριβώς έτσι. Η μπαταρία στα περισσότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα καλύπτεται από πολυετείς εγγυήσεις. Οι εταιρείες, όπως η κορεατική KIA, δεν προσφέρουν 7 ή και 8 χρόνια εγγύηση επειδή… τους περισσεύουν, αλλά επειδή ξέρουν ότι πολύ δύσκολα θα υπάρξει αστοχία. Δεν ισχύει το ίδιο όμως για τον ηλεκτροκινητήρα, ο οποίος για κάποιον λόγο θεωρείται άφθαρτος.
Στην πράξη, οι ηλεκτροκινητήρες λειτουργούν σε πολύ υψηλές τάσεις -συχνά πάνω από 600 V- και αυτό παράγει θερμότητα, η οποία μπορεί να καταστρέψει ρουλεμάν, έδρανα ή ακόμα και τις περιελίξεις στους ρότορες. Επιπλέον, η συνεχής καταπόνηση από την έντονη ροπή, ειδικά σε οδηγούς που το «σανιδώνουν» στο φανάρι, φθείρει πρόωρα το σύστημα μετάδοσης και τον ίδιο τον κινητήρα. Δεν είναι τυχαίο πως αρκετοί οδηγοί ήδη αναφέρουν φθορές σε βασικά εξαρτήματα, όπως τα ρουλεμάν ή στον άξονα του ρότορα.
Η αντικατάσταση των ρουλεμάν μπορεί να κοστίσει από 1.500 έως 4.000 ευρώ, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις χρειάζεται ολική αντικατάσταση του κινητήρα. Σε ένα Volkswagen ID.4, για παράδειγμα, το κόστος για καινούργιο ηλεκτροκινητήρα κυμαίνεται από 4.000 έως 8.000 ευρώ, χωρίς την εργασία. Αντίστοιχα, σε ένα Tesla Model 3, η αντικατάσταση μπορεί να κοστίσει από 2.500 έως 6.000 ευρώ, όπως αναφέρει το γερμανικό Auto Motor Sport.
Από τα πιο σύνθετα σημεία ενός ηλεκτρικού κινητήρα είναι ο μετατροπέας (inverter), που διαχειρίζεται την ηλεκτρική ροή προς τον κινητήρα. Αν αυτός παρουσιάσει βλάβη, ολόκληρο το σύστημα μπορεί να περάσει σε λειτουργία προστασίας, κάτι που σημαίνει είτε δραστική μείωση ισχύος, είτε πλήρη αδυναμία εκκίνησης. Και αυτό το εξάρτημα, όμως, δεν επισκευάζεται: απλώς αντικαθίσταται, με κόστος από 1.000 έως 4.000 ευρώ.
Η αλήθεια είναι πως οι θερμικοί κινητήρες έχουν πίσω τους πάνω από έναν αιώνα εξέλιξης, ενώ οι ηλεκτρικοί -τουλάχιστον όπως χρησιμοποιούνται σήμερα στα επιβατικά- βρίσκονται μόλις στα πρώτα τους χρόνια. Οι κατασκευαστές συλλέγουν ακόμα δεδομένα από τους πελάτες για να κατανοήσουν τη μακροχρόνια συμπεριφορά των ηλεκτροκινητήρων σε πραγματικές συνθήκες και διαφορετικά στυλ οδήγησης.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι ο κινητήρας δεν θεωρείται σημείο προληπτικού ελέγχου. Οι περισσότεροι οδηγοί απλώς τον ξεχνούν, θεωρώντας τον αξιόπιστο για πάντα. Όμως, σε περιπτώσεις υπερβολικής ζέστης, περίεργων ήχων ή ειδοποιήσεων στο ταμπλό, καλό είναι να απευθύνεται κανείς άμεσα στο συνεργείο. Αν συνεχίσει να λειτουργεί ένα ελαττωματικό μοτέρ, μπορεί να προκληθούν σημαντικότερες ζημιές, όπως βραχυκυκλώματα, φθορά της μόνωσης ή ακόμα και μόνιμη αχρήστευση του τυλίγματος.
Ο ηλεκτρικός κινητήρας είναι πιο απλός σε σχεδίαση και λειτουργία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι άφθαρτος. Και οι βλάβες του, όταν εμφανιστούν, δεν είναι ούτε εύκολες, ούτε οικονομικές. Γι’ αυτό, όπως και σε κάθε άλλη τεχνολογία, χρειάζεται σωστή χρήση, προσοχή και προληπτική φροντίδα – ακόμα και αν δεν μυρίζει βενζίνη.
