Για χρόνια οι μεγάλες οθόνες αφής θεωρούνταν το μέλλον του εσωτερικού των αυτοκινήτων. Σήμερα όμως όλο και περισσότεροι κατασκευαστές παραδέχονται ότι η πλήρης ψηφιοποίηση ίσως να μην ήταν τελικά η ιδανική λύση.
Τα τελευταία χρόνια οι οθόνες αφής κατέκλυσαν τα εσωτερικά των αυτοκινήτων. Από τα συστήματα πολυμέσων μέχρι τον κλιματισμό και τις βασικές λειτουργίες του αυτοκινήτου, σχεδόν τα πάντα μεταφέρθηκαν σε ψηφιακά μενού και υπομενού.
Η εξήγηση είναι απλή. Οι οθόνες μειώνουν το κόστος παραγωγής, καθώς ένας μεγάλος ψηφιακός πίνακας μπορεί να αντικαταστήσει δεκάδες φυσικά κουμπιά, διακόπτες και χειριστήρια. Παράλληλα, προσφέρουν μια εικόνα υψηλής τεχνολογίας που πολλοί αγοραστές συνδέουν με την καινοτομία.
Ωστόσο, όσο αυξάνονταν οι λειτουργίες που κρύβονταν πίσω από τις οθόνες, τόσο πλήθαιναν και οι επικρίσεις για την εργονομία τους. Η ανάγκη να κοιτάξει ο οδηγός την οθόνη για να αλλάξει τη θερμοκρασία, την ένταση του ήχου ή τη ροή του αέρα αποσπά την προσοχή του από τον δρόμο για πολύ περισσότερο χρόνο σε σχέση με ένα φυσικό κουμπί.
Έρευνες έχουν δείξει ότι οι οδηγοί χρειάζονται δύο έως και τέσσερις φορές περισσότερο χρόνο για να εκτελέσουν βασικές λειτουργίες μέσω οθόνης αφής σε σχέση με τους παραδοσιακούς διακόπτες. Μελέτη του βρετανικού Transport Research Laboratory διαπίστωσε ότι η χρήση συστημάτων όπως το Apple CarPlay και το Android Auto μπορεί να αποσπάσει την προσοχή του οδηγού για περισσότερα από 12 δευτερόλεπτα.
Σε ταχύτητα 113 χλμ./ώρα, αυτό μεταφράζεται σε απόσταση άνω των 370 μέτρων χωρίς πλήρη οπτική συγκέντρωση στον δρόμο.
Το ζήτημα έχει αρχίσει να απασχολεί και τους οργανισμούς ασφάλειας. Η Euro NCAP έχει ήδη αναθεωρήσει τα πρωτόκολλα αξιολόγησής της, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην ύπαρξη φυσικών χειριστηρίων για βασικές λειτουργίες, με στόχο τη μείωση της απόσπασης προσοχής.
Παράλληλα, αρκετοί κατασκευαστές παραδέχονται πλέον ότι η υπερβολική εξάρτηση από τις οθόνες ίσως ήταν λάθος. Η Mercedes επαναφέρει περιστροφικούς διακόπτες και φυσικά χειριστήρια στο τιμόνι μετά τα παράπονα πελατών για τα touch controls. Η Volkswagen έχει ήδη ανακοινώσει ότι τα επόμενα μοντέλα της θα διαθέτουν ξανά φυσικά κουμπιά για λειτουργίες όπως ο κλιματισμός, η ένταση του ήχου και τα αλάρμ.
Αντίστοιχα, η Aston Martin συνεχίζει να επενδύει σε ποιοτικά μεταλλικά κουμπιά και διακόπτες, θεωρώντας ότι η απτική αίσθηση αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της εμπειρίας πολυτέλειας. Ακόμη και στη Ferrari, η οποία είχε υιοθετήσει εκτεταμένα χειριστήρια αφής στα τιμόνια των μοντέλων της, η νέα γενιά αυτοκινήτων κινείται προς μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι οθόνες θα εξαφανιστούν. Αντίθετα, θα παραμείνουν κεντρικό στοιχείο του εσωτερικού, ιδιαίτερα καθώς αυξάνονται οι δυνατότητες συνδεσιμότητας και οι ψηφιακές υπηρεσίες. Το πιθανότερο σενάριο είναι η συνύπαρξη μεγάλων οθονών με φυσικά χειριστήρια για τις λειτουργίες που χρησιμοποιούνται καθημερινά.
Το μέλλον φαίνεται πως δεν ανήκει ούτε αποκλειστικά στα κουμπιά ούτε αποκλειστικά στις οθόνες. Ανήκει στον σωστό συνδυασμό των δύο, ώστε η τεχνολογία να διευκολύνει τον οδηγό αντί να του αποσπά την προσοχή.
