Από τις 7 Ιουλίου όλα τα νέα αυτοκίνητα που ταξινομούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτουν υποχρεωτικά κάμερα παρακολούθησης του οδηγού. Το σύστημα στοχεύει στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας, όμως οι συχνές λανθασμένες προειδοποιήσεις έχουν ήδη ανοίξει μεγάλη συζήτηση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να επεκτείνει τον υποχρεωτικό εξοπλισμό ασφαλείας στα νέα αυτοκίνητα, με την τελευταία προσθήκη να είναι το σύστημα παρακολούθησης του οδηγού μέσω κάμερας (Driver Monitoring System – DMS). Από τις 7 Ιουλίου 2026, όλα τα καινούργια αυτοκίνητα που ταξινομούνται στις χώρες της Ε.Ε. οφείλουν να διαθέτουν αυτή την τεχνολογία, ανεξάρτητα από το πότε εγκρίθηκε ο τύπος τους.
Η κάμερα παρακολουθεί το πρόσωπο και κυρίως τα μάτια του οδηγού, προκειμένου να εντοπίζει σημάδια απόσπασης προσοχής ή κόπωσης. Αν διαπιστώσει ότι ο οδηγός κοιτάζει για αρκετή ώρα αλλού ή εμφανίζει συμπεριφορά που παραπέμπει σε υπνηλία, ενεργοποιεί ηχητικές και οπτικές προειδοποιήσεις.
Ανάλογα με τον κατασκευαστή, η κάμερα μπορεί να βρίσκεται στην κολόνα του παρμπρίζ, πίσω από το τιμόνι, ενσωματωμένη στον ψηφιακό πίνακα οργάνων ή ακόμη και στην κονσόλα της οροφής. Σε κάθε περίπτωση, ο φακός είναι στραμμένος προς τον οδηγό.
Το συγκεκριμένο σύστημα αποτελεί μέρος του νέου πακέτου υποχρεωτικών ADAS της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο περιλαμβάνονται επίσης η υποβοήθηση διατήρησης λωρίδας, η αυτόματη πέδηση έκτακτης ανάγκης, η αναγνώριση των ορίων ταχύτητας, ο καταγραφέας δεδομένων συμβάντων (γνωστός ως «μαύρο κουτί») και η προεγκατάσταση για σύστημα αλκοολόμετρου που μπορεί να εμποδίζει την εκκίνηση του κινητήρα.
Η υποχρέωση αυτή βασίζεται στον Γενικό Κανονισμό Ασφάλειας (General Safety Regulation – GSR2). Από τον Ιούλιο του 2024 ίσχυε για νέες εγκρίσεις τύπου, ενώ πλέον εφαρμόζεται σε όλα τα νέα αυτοκίνητα που ταξινομούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρότι ο στόχος είναι η μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, πολλοί οδηγοί εκφράζουν ήδη παράπονα για τον τρόπο λειτουργίας των νέων συστημάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις αναφέρονται προειδοποιήσεις που ενεργοποιούνται χωρίς προφανή λόγο, ακόμη και όταν ο οδηγός έχει πλήρη έλεγχο του αυτοκινήτου. Παρόμοιες επικρίσεις έχουν δεχθεί και άλλα ADAS, όπως η αναγνώριση ορίων ταχύτητας ή η αυτόματη πέδηση έκτακτης ανάγκης, όταν εμφανίζουν λανθασμένες ενεργοποιήσεις.
Αρκετοί οδηγοί αναζητούν τρόπους απενεργοποίησης του συστήματος, όμως η νομοθεσία δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια. Ορισμένα συστήματα υποβοήθησης μπορούν να απενεργοποιούνται προσωρινά μέσω του μενού του αυτοκινήτου, όμως ενεργοποιούνται ξανά σε κάθε εκκίνηση του κινητήρα, όπως απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Διαφορετική είναι η περίπτωση της φυσικής κάλυψης της κάμερας ή οποιασδήποτε μόνιμης επέμβασης στη λειτουργία της. Αν και σήμερα στις περισσότερες χώρες οι τεχνικοί έλεγχοι δεν εξετάζουν ακόμη λεπτομερώς τη σωστή λειτουργία όλων των ADAS, η αλλοίωση ενός υποχρεωτικού συστήματος ασφαλείας μπορεί να θεωρηθεί μη εγκεκριμένη μετατροπή, με πιθανές νομικές συνέπειες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως στόχο τον μηδενισμό των θανάτων από τροχαία δυστυχήματα έως το 2050. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτών των τεχνολογιών θα κριθεί τελικά όχι μόνο από την παρουσία τους στον εξοπλισμό των αυτοκινήτων, αλλά και από το κατά πόσο λειτουργούν αξιόπιστα στην καθημερινή οδήγηση. Όσο αυξάνονται οι λανθασμένες ειδοποιήσεις, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος οι οδηγοί να αρχίσουν να τις αγνοούν, μειώνοντας την πραγματική τους αξία.
