Από το 2028 οι οδηγοί ηλεκτρικών και plug-in υβριδικών στη Βρετανία θα πληρώνουν φόρο ανάλογα με τα χιλιόμετρα που διανύουν, σε μια αλλαγή που ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για τη φορολογία της ηλεκτροκίνησης στην Ευρώπη.
Η μεγάλη εξάπλωση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων δημιουργεί ένα πρόβλημα που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν σε δεύτερο πλάνο. Όσο περιορίζεται η κατανάλωση βενζίνης και πετρελαίου, τόσο μειώνονται και τα φορολογικά έσοδα που εισπράττουν τα κράτη από τα καύσιμα. Η Βρετανία ετοιμάζεται τώρα να καλύψει μέρος αυτής της απώλειας με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο: φορολογώντας την απόσταση που διανύει κάθε ηλεκτρικό αυτοκίνητο.
Το νέο σύστημα ονομάζεται Electric Vehicle Excise Duty (eVED) και σχεδιάζεται να τεθεί σε εφαρμογή από τον Απρίλιο του 2028. Αντί λοιπόν η φορολογία να συνδέεται μόνο με την κατοχή του αυτοκινήτου, ένα μέρος της θα υπολογίζεται με βάση τα χιλιόμετρα που πραγματοποιεί ο οδηγός μέσα στη χρονιά.
Για τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα η προβλεπόμενη χρέωση είναι 3 πένες ανά μίλι, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 1,86 πένες ανά χιλιόμετρο. Στα plug-in υβριδικά η χρέωση περιορίζεται στο μισό, δηλαδή στις 1,5 πένες ανά μίλι ή περίπου 0,93 πένες ανά χιλιόμετρο. Μάλιστα, οι συγκεκριμένες τιμές δεν θα παραμείνουν σταθερές, καθώς προβλέπεται να αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο σύμφωνα με τον πληθωρισμό.
Η διαφορά γίνεται περισσότερο αντιληπτή όταν μεταφερθεί στο ετήσιο κόστος χρήσης. Ένας οδηγός ηλεκτρικού που καλύπτει περίπου 15.000 χιλιόμετρα τον χρόνο θα επιβαρύνεται με ένα ποσό κοντά στα 300 ευρώ. Σε αυτό θα πρέπει να προστεθούν και περίπου 235 ευρώ από τα υφιστάμενα τέλη κυκλοφορίας, με αποτέλεσμα η συνολική ετήσια φορολογική επιβάρυνση να γίνεται πλέον αισθητή.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται να υπολογίζεται η χρέωση. Ο ιδιοκτήτης θα δηλώνει στην αρχή της περιόδου πόσα χιλιόμετρα εκτιμά ότι θα διανύσει κατά τη διάρκεια του επόμενου έτους και θα καταβάλλει προκαταβολικά το ποσό που αντιστοιχεί σε αυτή την απόσταση.
Στη συνέχεια θα ελέγχεται η πραγματική ένδειξη του χιλιομετρητή και θα πραγματοποιείται εκκαθάριση. Αν το αυτοκίνητο έχει καλύψει περισσότερα χιλιόμετρα από όσα είχαν δηλωθεί, ο ιδιοκτήτης θα πληρώνει τη διαφορά. Αντίθετα, εάν έχει διανύσει λιγότερα, το επιπλέον ποσό θα μεταφέρεται ως πίστωση για την επόμενη χρονιά.
Πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκονται σημαντικά ποσά. Η βρετανική κυβέρνηση υπολογίζει ότι το νέο σύστημα μπορεί να αποφέρει περίπου 1,1 δισ. λίρες ήδη από τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του, ποσό που αντιστοιχεί σε σχεδόν 1,3 δισ. ευρώ.
Η λογική πίσω από το μέτρο είναι σχετικά απλή. Μέχρι σήμερα, οι οδηγοί αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης συνεισφέρουν στα κρατικά έσοδα κάθε φορά που γεμίζουν το ρεζερβουάρ τους. Οι οδηγοί ηλεκτρικών, αντίθετα, δεν πληρώνουν φόρο καυσίμων και όσο αυξάνεται ο αριθμός τους τόσο μεγαλώνει η απώλεια εσόδων.
Η μετάβαση λοιπόν στην ηλεκτροκίνηση δημιουργεί σταδιακά την ανάγκη για ένα διαφορετικό φορολογικό μοντέλο. Η χρέωση ανά χιλιόμετρο είναι μία από τις λύσεις που εξετάζονται, επειδή συνδέει άμεσα τη φορολογία με τη χρήση του αυτοκινήτου.
Το βρετανικό παράδειγμα έχει ενδιαφέρον και πέρα από τα σύνορα της χώρας. Καθώς τα ηλεκτρικά αυξάνουν το μερίδιό τους και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές, τα έσοδα από τους φόρους στα καύσιμα θα συνεχίσουν να περιορίζονται. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το ίδιο σύστημα θα εφαρμοστεί παντού, δείχνει όμως προς ποια κατεύθυνση μπορεί να κινηθεί τα επόμενα χρόνια η συζήτηση γύρω από τη φορολόγηση της ηλεκτροκίνησης.
