Πού θα φτάσει η βενζίνη; Στα ύψη οι τιμές των καυσίμων στην Ευρώπη

Νέο κύμα ανατιμήσεων σαρώνει την ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων, με βενζίνη και κυρίως diesel να καταγράφουν τιμές-ρεκόρ και το κόστος ενός γεμίσματος να γίνεται ξανά μεγάλο βάρος για τους οδηγούς.

Οι τιμές στα πρατήρια ανεβαίνουν ξανά με γρήγορο ρυθμό σε ολόκληρη την Ευρώπη και η εικόνα αρχίζει να θυμίζει έντονα την ενεργειακή κρίση του 2022. Μόνο που αυτή τη φορά υπάρχει μια σημαντική διαφορά: το πρόβλημα δεν βρίσκεται αποκλειστικά στην τιμή του αργού πετρελαίου, αλλά και στο κόστος διύλισης και στην περιορισμένη προσφορά έτοιμων καυσίμων.

Η εικόνα αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα τελευταία συγκρίσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στις 14 Σεπτεμβρίου, ο σταθμισμένος μέσος όρος στην ΕΕ είχε φτάσει τα 2,063 ευρώ το λίτρο για τη βενζίνη και τα 2,159 ευρώ για το diesel, τα υψηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί στη συγκεκριμένη σειρά δεδομένων, η οποία ξεκινά από το 2005.

Οι διαφορές από χώρα σε χώρα, πάντως, είναι μεγάλες.

Η Δανία βρίσκεται στην κορυφή όσον αφορά τη βενζίνη, με 2,56 ευρώ το λίτρο, ενώ πολύ κοντά ακολουθεί η Ολλανδία με 2,43 ευρώ. Στο diesel η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη, καθώς στη Φινλανδία η μέση τιμή είχε φτάσει τα 2,51 ευρώ, στη Δανία τα 2,50 και στην Ολλανδία τα 2,49 ευρώ το λίτρο.

Στη Γερμανία η μέση τιμή στις 14 Σεπτεμβρίου βρισκόταν στα 2,36 ευρώ για τη Super E5 και στα 2,43 ευρώ για το diesel. Οι αυξήσεις ήταν τόσο έντονες ώστε μέσα σε μία εβδομάδα το diesel είχε ακριβύνει κατά 4,3%.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η Ιταλία, όπου υπάρχουν νεότερα ημερήσια στοιχεία. Στις 21 Σεπτεμβρίου η μέση τιμή self-service είχε φτάσει στα 2,155 ευρώ το λίτρο για τη βενζίνη και στα 2,335 ευρώ για το diesel. Μία ημέρα νωρίτερα οι αντίστοιχες τιμές ήταν 2,154 και 2,334 ευρώ, κάτι που δείχνει ότι η ανοδική τάση συνεχίζεται, έστω και με μικρότερο ρυθμό.

Στον αντίποδα βρίσκεται η Ισπανία, η οποία εξακολουθεί να έχει αισθητά χαμηλότερες τιμές. Στα τελευταία πλήρως συγκρίσιμα ευρωπαϊκά στοιχεία, η βενζίνη ήταν στα 1,87 ευρώ και το diesel στα 1,83 ευρώ το λίτρο. Η διαφορά σε σχέση με αρκετές χώρες της βόρειας Ευρώπης πλησιάζει ή ακόμη και ξεπερνά τα 60 λεπτά ανά λίτρο.

Και κάπου εδώ έρχεται η Ελλάδα. Στις 14 Σεπτεμβρίου ο εθνικός μέσος όρος ήταν 2,16 ευρώ το λίτρο για την αμόλυβδη και 2,12 ευρώ για το diesel. Η βενζίνη είχε μάλιστα ακριβύνει κατά 3,4% μέσα σε μόλις μία εβδομάδα.

Για να καταλάβουμε καλύτερα τι σημαίνουν όλα αυτά στην τσέπη, με τιμή 2,16 ευρώ το λίτρο ένα γέμισμα 50 λίτρων κοστίζει 108 ευρώ. Αν η τιμή φτάσει στα 2,40 ευρώ, το ίδιο γέμισμα ανεβαίνει στα 120 ευρώ, ενώ στα 2,50 ευρώ απαιτούνται πλέον 125 ευρώ.

Το ερώτημα, λοιπόν, είναι γιατί ανεβαίνουν τόσο πολύ οι τιμές και κυρίως γιατί το diesel έχει βρεθεί στο επίκεντρο της νέας κρίσης.

Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στο αργό πετρέλαιο. Οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή έχουν επηρεάσει τις ενεργειακές ροές, ενώ προβλήματα στη λειτουργία διυλιστηρίων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα έτοιμων προϊόντων έχουν αυξήσει σημαντικά τα περιθώρια διύλισης.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, την τρίτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου τα περιθώρια διύλισης αντιστοιχούσαν περίπου σε 0,41 ευρώ ανά λίτρο ή στο 19% της τελικής τιμής του diesel στην Ευρωζώνη. Στη βενζίνη η αντίστοιχη επιβάρυνση υπολογιζόταν σε περίπου 0,17 ευρώ ανά λίτρο.

Και αυτό εξηγεί γιατί ακόμη και μια υποχώρηση της διεθνούς τιμής του αργού δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα δούμε αμέσως φθηνότερη βενζίνη και diesel στα πρατήρια.

Μάλιστα, το diesel ενδέχεται να μας απασχολήσει ακόμη περισσότερο μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Με βάση τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης που εξέτασαν ειδικοί της ΕΚΤ, τα περιθώρια διύλισης του diesel αναμένεται να κορυφωθούν τον Οκτώβριο. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη μπαίνει σταδιακά στην περίοδο αυξημένης ζήτησης για προϊόντα θέρμανσης, κάτι που προσθέτει ακόμη έναν παράγοντα πίεσης.

Από τις αρχές του 2026 μέχρι σήμερα, η μέση τιμή της βενζίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί περίπου κατά 29%, ενώ στο diesel η άνοδος πλησιάζει το 40%. Αριθμοί που δείχνουν ότι δεν μιλάμε πλέον για μια μικρή διακύμανση στην αντλία, αλλά για μια ουσιαστική αύξηση του κόστους μετακίνησης.

Το πού θα σταματήσει η άνοδος είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Αυτό που φαίνεται πιο καθαρά είναι ότι για να υπάρξει ουσιαστική αποκλιμάκωση χρειάζεται όχι μόνο χαμηλότερη τιμή του αργού, αλλά και ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών και της λειτουργίας των διυλιστηρίων.

Μέχρι τότε, το μόνο σίγουρο είναι ότι κάθε επίσκεψη στο πρατήριο κοστίζει περισσότερο. Και με την αμόλυβδη στην Ελλάδα ήδη πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, το γεμάτο ρεζερβουάρ επιστρέφει για τα καλά ως ένας από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους του οικογενειακού προϋπολογισμού.