Η Toyota πιέζει τις Βρυξέλλες να συμπεριλάβουν την Τουρκία στους κανόνες του «Made in Europe», ώστε τα αυτοκίνητα που κατασκευάζονται εκεί να μην αποκλείονται από τα ευρωπαϊκά βιομηχανικά κίνητρα.
Πού αρχίζει και πού τελειώνει η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία; Το ερώτημα μπορεί να ακούγεται απλό, αλλά στις Βρυξέλλες έχει ανοίξει μια συζήτηση με σημαντικές οικονομικές προεκτάσεις. Και η Toyota έχει κάθε λόγο να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς ζητά από την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναγνωρίσει ως ισότιμους βιομηχανικούς εταίρους χώρες όπως η Τουρκία, η Ιαπωνία και η Μεγάλη Βρετανία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Industrial Accelerator Act (IAA), το ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που προωθεί κανόνες για την ενίσχυση της παραγωγής εντός της Ευρώπης. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η σύνδεση ορισμένων οικονομικών κινήτρων, δημόσιων προμηθειών και προγραμμάτων στήριξης με την προέλευση των αυτοκινήτων και των εξαρτημάτων τους. Με απλά λόγια, το πού κατασκευάζεται ένα αυτοκίνητο μπορεί στο μέλλον να παίζει σημαντικό ρόλο στο αν θα δικαιούται συγκεκριμένες ευρωπαϊκές ενισχύσεις.
Για την Toyota, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της παραγωγικής της παρουσίας στην Τουρκία. Στο εργοστάσιο της περιοχής Σακαρίας κατασκευάζεται το Toyota C-HR, ένα από τα σημαντικότερα μοντέλα της στην ευρωπαϊκή αγορά. Πρόκειται για μια μεγάλη βιομηχανική μονάδα, με χιλιάδες εργαζομένους και παραγωγή που εξυπηρετεί πολλές αγορές. Αν οι νέοι κανόνες περιοριστούν αυστηρά στα κράτη-μέλη της ΕΕ, τα αυτοκίνητα που βγαίνουν από αυτή τη γραμμή παραγωγής ενδέχεται να βρεθούν σε μειονεκτική θέση.
Η ιαπωνική εταιρεία προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση, την οποία ονομάζει «Made with Europe». Αντί να περιορίζεται η αναγνώριση της ευρωπαϊκής παραγωγής αποκλειστικά στα σύνορα της ΕΕ, ζητά να συμπεριληφθούν συγκεκριμένες χώρες με στενούς εμπορικούς και βιομηχανικούς δεσμούς, υπό την προϋπόθεση της αμοιβαιότητας.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Toyota Motor Europe, Yoshihiro Nakata, είναι σαφής ως προς τη θέση της εταιρείας: «Η Toyota δεν είναι φιλοξενούμενη στην Ευρώπη. Είμαστε ένας ευρωπαϊκός κατασκευαστής και θέλουμε η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία να πετύχει».
Η Toyota υποστηρίζει ότι η προέλευση ενός αυτοκινήτου δεν μπορεί να κρίνεται μόνο από τη χώρα όπου γίνεται η τελική συναρμολόγηση. Στην παραγωγή συμμετέχουν προμηθευτές, μηχανικοί, ερευνητικά κέντρα και εργοστάσια που βρίσκονται σε διαφορετικές χώρες, πολλές από τις οποίες συνεργάζονται στενά με την ευρωπαϊκή βιομηχανία εδώ και δεκαετίες.
Μάλιστα, η εταιρεία προτείνει οι απαιτήσεις για ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία να εφαρμοστούν σταδιακά, με στόχο το 70% έπειτα από τρία χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τα εξαρτήματα αλλά και τη μηχανολογική εξέλιξη, την έρευνα και την τελική συναρμολόγηση. Ζητά επίσης να μην επιβληθούν ουσιαστικές νέες υποχρεώσεις στον κλάδο πριν από το 2030, ώστε οι κατασκευαστές να έχουν χρόνο να προσαρμόσουν την παραγωγή και τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους.
Η συζήτηση έχει αποκτήσει μεγαλύτερο ενδιαφέρον μετά την πρόσφατη συμφωνία Γερμανίας και Γαλλίας, που ανοίγει τον δρόμο για ειδική μεταχείριση της Μεγάλης Βρετανίας στο πλαίσιο των κανόνων «Made in Europe». Ωστόσο, η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν καλύπτει αυτομάτως την Τουρκία και την Ιαπωνία, ενώ για τη βρετανική συμμετοχή εξετάζονται και όροι εμπορικής αμοιβαιότητας.
Πίσω από αυτή τη διαπραγμάτευση βρίσκεται η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προστατεύσει την αυτοκινητοβιομηχανία της απέναντι στον ολοένα ισχυρότερο ανταγωνισμό από την Κίνα. Το δύσκολο είναι να ενισχύσει την παραγωγή στο εσωτερικό της χωρίς να δημιουργήσει προβλήματα σε κατασκευαστές που έχουν ήδη επενδύσει σημαντικά κεφάλαια σε γειτονικές χώρες και αποτελούν μέρος της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας.
Προς το παρόν, πάντως, τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η Τουρκία δεν έχει εξασφαλίσει την αναγνώριση που ζητά η Toyota και οι τελικοί κανόνες παραμένουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων. Το βέβαιο είναι ότι η απόφαση των Βρυξελλών θα επηρεάσει όχι μόνο το πού θα κατασκευάζονται τα επόμενα αυτοκίνητα, αλλά και το πού θα κατευθυνθούν σημαντικές επενδύσεις της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.
Για την Toyota, επομένως, το αίτημα δεν αφορά μόνο το εργοστάσιο που κατασκευάζει το C-HR. Αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζονται οι επενδύσεις, η παραγωγή και οι εμπορικές συνεργασίες της τα επόμενα χρόνια.
