Ο έλεγχος της στάθμης λαδιού περνά όλο και περισσότερο στα ηλεκτρονικά συστήματα του αυτοκινήτου. Οι κατασκευαστές μιλούν για ευκολία και λιγότερα λάθη, όμως η κατάργηση της παραδοσιακής βέργας έχει και μειονεκτήματα.
Ανοίγεις το καπό για να ελέγξεις το λάδι του κινητήρα και διαπιστώνεις ότι λείπει κάτι που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούσαμε αυτονόητο. Η γνωστή βέργα μέτρησης δεν υπάρχει πουθενά. Δεν πρόκειται απαραίτητα για παράλειψη ή για κάποιο εξάρτημα που έχει κρυφτεί κάτω από τα πλαστικά καλύμματα. Σε αρκετά σύγχρονα αυτοκίνητα, οι κατασκευαστές έχουν καταργήσει εντελώς τον χειροκίνητο έλεγχο της στάθμης λαδιού.
Στη θέση της βέργας υπάρχει ένας ηλεκτρονικός αισθητήρας, ο οποίος παρακολουθεί τη στάθμη του λιπαντικού και μεταφέρει την πληροφορία στον πίνακα οργάνων ή στην κεντρική οθόνη. Ανάλογα με το μοντέλο, ο οδηγός μπορεί να δει την ένδειξη μέσα από κάποιο μενού ή να ενημερωθεί αυτόματα όταν χρειάζεται συμπλήρωση.
Η αλλαγή αυτή εντάσσεται στη γενικότερη τάση των αυτοκινητοβιομηχανιών να περιορίζουν τις εργασίες που απαιτούν άμεση παρέμβαση του οδηγού. Άλλωστε, πόσοι ανοίγουν σήμερα το καπό για να ελέγξουν τη στάθμη λαδιού, πέρα από την προγραμματισμένη συντήρηση; Σύμφωνα με τη Stellantis, η συγκεκριμένη διαδικασία δεν αποτελεί πλέον συνήθεια για μεγάλο μέρος των οδηγών, οπότε η ηλεκτρονική παρακολούθηση θεωρείται μια πιο πρακτική λύση.
Υπάρχει και το ζήτημα της σωστής μέτρησης. Η παραδοσιακή βέργα είναι ένα απλό και αξιόπιστο εργαλείο, αρκεί να χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Το αυτοκίνητο πρέπει συνήθως να βρίσκεται σε επίπεδο έδαφος, ενώ σε ορισμένους κινητήρες χρειάζεται να περιμένουμε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά το σβήσιμό τους. Αν δεν τηρηθούν αυτές οι προϋποθέσεις, η ένδειξη μπορεί να είναι λανθασμένη.
Η Mercedes-Benz θεωρεί ότι η ηλεκτρονική μέτρηση μπορεί να περιορίσει τέτοιου είδους λάθη, καθώς το σύστημα ελέγχει τις συνθήκες πριν εμφανίσει το αποτέλεσμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αισθητήρας λειτουργεί πάντοτε και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Σε αρκετά αυτοκίνητα απαιτείται ο κινητήρας να έχει φτάσει σε συγκεκριμένη θερμοκρασία ή να βρίσκεται το αυτοκίνητο σταματημένο σε επίπεδο έδαφος. Σε άλλες περιπτώσεις, η μέτρηση πραγματοποιείται κατά τη λειτουργία του κινητήρα.
Η ηλεκτρονική ένδειξη έχει και ένα ακόμη πλεονέκτημα: μπορεί να προειδοποιήσει τον οδηγό όταν η στάθμη πέσει κάτω από το προβλεπόμενο όριο, χωρίς να χρειάζεται να θυμηθεί ο ίδιος να πραγματοποιήσει τον έλεγχο. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο, καθώς η λειτουργία ενός κινητήρα με ανεπαρκή ποσότητα λιπαντικού μπορεί να προκαλέσει σοβαρές φθορές.
Από την άλλη πλευρά, η ψηφιακή μέτρηση δεν είναι απαλλαγμένη από μειονεκτήματα. Ένας ηλεκτρονικός αισθητήρας μπορεί να παρουσιάσει βλάβη, ενώ σε ορισμένα αυτοκίνητα η διαδικασία ελέγχου απαιτεί αρκετά βήματα μέσα από τα μενού. Με την παραδοσιακή βέργα, ο οδηγός είχε τη δυνατότητα να ελέγξει απευθείας τη στάθμη, χωρίς να εξαρτάται από την οθόνη ή από κάποιο ηλεκτρονικό σύστημα.
Επιπλέον, η βέργα μπορούσε να δώσει μια πρώτη εικόνα για την κατάσταση του λαδιού, όπως την παρουσία ασυνήθιστων υπολειμμάτων ή εμφανών αλλοιώσεων. Βέβαια, το χρώμα από μόνο του δεν αποτελεί αξιόπιστο κριτήριο για το αν το λιπαντικό χρειάζεται αντικατάσταση, ούτε ένας απλός οπτικός έλεγχος μπορεί να υποκαταστήσει την κανονική συντήρηση.
Ένας ακόμη λόγος που προβάλλεται από τους κατασκευαστές αφορά την αποφυγή λανθασμένων παρεμβάσεων. Η υπερβολική συμπλήρωση λαδιού μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, όπως και η χρήση λιπαντικού που δεν πληροί τις προδιαγραφές του κινητήρα. Ωστόσο, η απουσία βέργας δεν εξαλείφει αυτούς τους κινδύνους, αφού ο οδηγός εξακολουθεί σε πολλές περιπτώσεις να μπορεί να συμπληρώσει λάδι μόνος του.
Στα σύγχρονα υβριδικά αυτοκίνητα υπάρχει επίσης μεγαλύτερη πολυπλοκότητα κάτω από το καπό, με πρόσθετα ηλεκτρικά συστήματα και εξαρτήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η παρουσία υψηλής τάσης καθιστά επικίνδυνο τον προβλεπόμενο έλεγχο λαδιού. Αποτελεί όμως έναν ακόμη λόγο για τον οποίο οι εταιρείες επιδιώκουν να περιορίσουν τις μη απαραίτητες παρεμβάσεις των ιδιοκτητών.
Φυσικά, υπάρχει και το θέμα του κόστους. Η κατάργηση της βέργας, του σωλήνα και των σχετικών εξαρτημάτων μπορεί να απλοποιήσει ορισμένα σημεία της κατασκευής, αν και το οικονομικό όφελος δεν είναι απαραίτητα σημαντικό, ιδιαίτερα όταν απαιτείται ηλεκτρονικός αισθητήρας.
Για τον μέσο οδηγό, η ψηφιακή παρακολούθηση της στάθμης λαδιού μπορεί να είναι πιο βολική, αρκεί να λειτουργεί σωστά και να παρέχει σαφείς πληροφορίες. Για όσους όμως έχουν συνηθίσει να ελέγχουν μόνοι τους τα βασικά μηχανικά μέρη του αυτοκινήτου, η απουσία της βέργας αποτελεί έναν ακόμη περιορισμό.
Σε κάθε περίπτωση, είτε υπάρχει βέργα είτε ηλεκτρονικός αισθητήρας, ο τακτικός έλεγχος της στάθμης παραμένει σημαντικός. Και κυρίως, δεν πρέπει να συγχέουμε την προειδοποίηση για χαμηλή στάθμη λαδιού με την κόκκινη ένδειξη χαμηλής πίεσης. Η δεύτερη απαιτεί άμεση και ασφαλή ακινητοποίηση του αυτοκινήτου και σβήσιμο του κινητήρα, καθώς μπορεί να σημαίνει ότι η λίπανσή του δεν γίνεται σωστά.
