Αν πιστεύετε ότι μόνο η μπαγκαζιέρα οροφής αυξάνει την κατανάλωση καυσίμου, καλό είναι να γνωρίζετε ότι ακόμη και οι απλές εγκάρσιες μπάρες μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση. Και μάλιστα, ακόμη κι όταν δεν μεταφέρουν απολύτως τίποτα.
Όταν αναζητούμε τρόπους να περιορίσουμε την κατανάλωση καυσίμου, συνήθως σκεφτόμαστε την ταχύτητα, τον τρόπο που πατάμε το γκάζι ή τη σωστή πίεση των ελαστικών. Υπάρχει, όμως, και ένας παράγοντας που συχνά παραβλέπουμε, παρότι μπορεί να επηρεάζει αισθητά την οικονομία καυσίμου, ιδιαίτερα στα ταξίδια.
Πρόκειται για τις εγκάρσιες μπάρες οροφής, ένα από τα πιο συνηθισμένα αξεσουάρ αυτοκινήτου. Πάνω τους μπορούν να τοποθετηθούν μπαγκαζιέρες, βάσεις ποδηλάτων και άλλος εξοπλισμός, προσφέροντας επιπλέον δυνατότητες μεταφοράς. Ωστόσο, αρκετοί οδηγοί συνηθίζουν να τις αφήνουν μόνιμα στο αυτοκίνητο, ακόμη και όταν δεν τις χρησιμοποιούν.
Το πρόβλημα είναι ότι οι μπάρες επηρεάζουν την αεροδυναμική του αυτοκινήτου. Οι κατασκευαστές επενδύουν σημαντικά ποσά στη σχεδίαση του αμαξώματος, προσπαθώντας να περιορίσουν την αντίσταση του αέρα και να βελτιώσουν την αποδοτικότητα. Η προσθήκη εξωτερικών εξαρτημάτων μπορεί να περιορίσει μέρος αυτής της προσπάθειας.
Ακόμη και οι εγκάρσιες μπάρες με αεροδυναμικό προφίλ διαταράσσουν τη ροή του αέρα πάνω από την οροφή, δημιουργώντας στροβιλισμούς που αυξάνουν την αντίσταση κατά την κίνηση. Το επιπλέον βάρος τους παίζει επίσης κάποιο ρόλο, αλλά η σημαντικότερη επιβάρυνση προέρχεται από την αεροδυναμική.
Μάλιστα, όσο αυξάνεται η ταχύτητα τόσο μεγαλύτερη γίνεται η επίδρασή τους. Η αεροδυναμική αντίσταση αυξάνεται περίπου με το τετράγωνο της ταχύτητας, γεγονός που εξηγεί γιατί η διαφορά στην κατανάλωση είναι πολύ πιο αισθητή στον αυτοκινητόδρομο απ’ ό,τι στις αστικές μετακινήσεις.
Πόσο μεγάλη μπορεί να είναι αυτή η διαφορά στην πράξη; Μια δοκιμή του αμερικανικού Car and Driver με ένα Kia Carnival έδωσε ένα αρκετά χαρακτηριστικό αποτέλεσμα. Με τις εργοστασιακές εγκάρσιες μπάρες τοποθετημένες, η κατανάλωση στον αυτοκινητόδρομο ήταν περίπου 9,4 λίτρα/100 χλμ. Όταν αφαιρέθηκαν, μειώθηκε στα 8,4 λίτρα/100 χλμ.
Πρόκειται για βελτίωση περίπου 11% στην οικονομία καυσίμου, χωρίς καμία άλλη αλλαγή στο αυτοκίνητο. Παράλληλα, η αυτονομία του Carnival αυξήθηκε κατά περίπου 97 χιλιόμετρα με ένα γέμισμα του ρεζερβουάρ.
Αντίστοιχα ενδιαφέροντα ήταν τα αποτελέσματα δοκιμών του Consumer Reports. Σε ένα Nissan Altima, η τοποθέτηση σχάρας οροφής προκάλεσε μείωση της οικονομίας καυσίμου κατά 11% σε σταθερή ταχύτητα περίπου 105 χλμ./ώρα.
Όταν στη σχάρα προστέθηκε και μια κλειστή μπαγκαζιέρα οροφής, η επιβάρυνση αυξήθηκε στο 19%. Η συγκεκριμένη μέτρηση δείχνει ότι η μπαγκαζιέρα επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την αεροδυναμική, όμως σημαντικό μέρος της απώλειας αποδοτικότητας μπορεί να προέρχεται ήδη από τη βάση μεταφοράς.
Βέβαια, η επίδραση δεν είναι ίδια σε όλα τα αυτοκίνητα. Σε ένα χαμηλό επιβατικό μοντέλο με προσεγμένη αεροδυναμική, οι μπάρες μπορούν να προκαλέσουν αναλογικά μεγαλύτερη επιβάρυνση. Αντίθετα, σε ένα μεγάλο SUV με ψηλό και τετραγωνισμένο αμάξωμα, η διαφορά ενδέχεται να είναι μικρότερη, καθώς το ίδιο το αυτοκίνητο παρουσιάζει ήδη αυξημένη αντίσταση στον αέρα.
Αυτό εξηγεί εν μέρει γιατί σε καθαρόαιμα εκτός δρόμου μοντέλα, όπως τα Jeep Wrangler, Ford Bronco, Toyota Land Cruiser, Mercedes-Benz G-Class και Land Rover Defender, οι σχάρες οροφής αποτελούν συχνά μέρος του εξοπλισμού τους.
Τα συγκεκριμένα αυτοκίνητα έχουν σχεδιαστεί με διαφορετικές προτεραιότητες, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στις εκτός δρόμου δυνατότητες και στην πρακτικότητα παρά στη χαμηλή αεροδυναμική αντίσταση. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτά, η προσθήκη εξωτερικών αξεσουάρ δεν είναι χωρίς συνέπειες για την κατανάλωση.
Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, η αυξανόμενη δημοτικότητα των SUV με περιπετειώδη εμφάνιση έχει ενισχύσει τη ζήτηση για σχάρες, πρόσθετους προβολείς, προστατευτικά αμαξώματος και άλλα εξαρτήματα που παραπέμπουν σε αυτοκίνητα εκτός δρόμου. Αρκετά από αυτά τοποθετούνται περισσότερο για αισθητικούς λόγους παρά επειδή είναι πραγματικά απαραίτητα.
Το ίδιο ζήτημα αφορά και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, όπου η αυξημένη αεροδυναμική αντίσταση μεταφράζεται σε μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας και, κατά συνέπεια, σε μικρότερη αυτονομία. Σε ένα μεγάλο ταξίδι, η διαφορά μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τον αριθμό των στάσεων για φόρτιση.
Φυσικά, οι εγκάρσιες μπάρες παραμένουν ιδιαίτερα χρήσιμες όταν χρειάζεται να μεταφέρουμε αντικείμενα που δεν χωρούν στον χώρο αποσκευών. Δεν υπάρχει λόγος να τις αποφεύγουμε όταν εξυπηρετούν μια πραγματική ανάγκη.
Αν όμως χρησιμοποιούνται μόνο λίγες φορές τον χρόνο, η αφαίρεσή τους μετά το ταξίδι είναι μια απλή κίνηση που μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση, χωρίς κανένα κόστος. Ειδικά για όσους διανύουν πολλά χιλιόμετρα στον αυτοκινητόδρομο, η διαφορά μπορεί να γίνει αισθητή και στον ετήσιο λογαριασμό των καυσίμων.
