Η Formula 1 επιστρέφει στην Αφρική με νέο Grand Prix στη Ρουάντα, την ώρα που δύο ιστορικές ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν εκτός προγράμματος. Πίσω από την απόφαση βρίσκονται κυρίως οικονομικοί και εμπορικοί λόγοι.
Η Γερμανία έχει προσφέρει στη Formula 1 μερικούς από τους σημαντικότερους οδηγούς στην ιστορία της, η Γαλλία θεωρείται η γενέτειρα των Grand Prix, αλλά καμία από τις δύο χώρες δεν έχει σήμερα θέση στο αγωνιστικό πρόγραμμα. Αντίθετα, η Ρουάντα εξασφάλισε δεκαετή συμφωνία για τη διοργάνωση αγώνα από τις αρχές της επόμενης δεκαετίας.
Η επιλογή αυτή λέει αρκετά για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί πλέον η Formula 1. Η ιστορία μιας χώρας στον μηχανοκίνητο αθλητισμό εξακολουθεί να έχει σημασία, όμως δεν αρκεί για να εξασφαλίσει τη διοργάνωση ενός Grand Prix. Χρειάζονται χρήματα, υποδομές και, κυρίως, μια μακροχρόνια εμπορική συμφωνία.
Η Γαλλία φιλοξένησε για τελευταία φορά αγώνα το 2022, στην πίστα Paul Ricard. Η Γερμανία απουσιάζει από το 2020, όταν το Nürburgring διοργάνωσε το έκτακτο Grand Prix του Eifel κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Η απουσία της προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη εντύπωση από τη στιγμή που η Mercedes παραμένει βασικός κατασκευαστής του πρωταθλήματος και η Audi έχει πλέον μπει επίσης στη Formula 1.
Το πρόβλημα είναι κυρίως οικονομικό. Τα ποσά που απαιτούνται για τη φιλοξενία ενός Grand Prix είναι ιδιαίτερα υψηλά και οι διοργανωτές πρέπει να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση είτε από ιδιωτικές επενδύσεις είτε από κρατικούς πόρους. Για τις δύο ευρωπαϊκές χώρες, η εξίσωση αυτή αποδεικνύεται δύσκολη.
Η Ρουάντα, αντίθετα, παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που συνδυάζει τον αγώνα με επενδύσεις στον τουρισμό, στις μεταφορές και στις υποδομές. Η συμφωνία ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2026 και προβλέπει την επιστροφή της Formula 1 στην Αφρική για πρώτη φορά μετά το 1993, όταν πραγματοποιήθηκε το τελευταίο Grand Prix της Νοτίου Αφρικής στο Kyalami. Formula 1® – The Official F1® Website+1
Η νέα πίστα θα κατασκευαστεί στην περιοχή Bugesera, περίπου 40 χιλιόμετρα νότια της πρωτεύουσας Kigali, κοντά στο νέο διεθνές αεροδρόμιο της χώρας. Θα αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης επένδυσης που περιλαμβάνει ξενοδοχεία, εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας και άλλες τουριστικές δραστηριότητες.
Ο σχεδιασμός της πίστας έχει ανατεθεί στις WurzDesign και Tilke Engineers and Architects. Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, θα έχει μήκος περίπου 6 χιλιομέτρων, 17 στροφές και υψομετρικές διαφορές που θα φτάνουν τα 197 μέτρα. Η φυσική μορφολογία της περιοχής προσφέρει τη δυνατότητα για μια διαδρομή με αρκετές αλλαγές κλίσης, κάτι που σπανίζει σε αρκετές σύγχρονες πίστες.
Υπάρχει βέβαια και ένας ακόμη σημαντικός λόγος για την επιλογή της Ρουάντα. Η Formula 1 αναζητά νέες αγορές και η Αφρική αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ανεκμετάλλευτες περιοχές για το πρωτάθλημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της F1, περισσότεροι από 100 εκατομμύρια άνθρωποι παρακολουθούν το άθλημα στην αφρικανική ήπειρο, ενώ σε βασικές αγορές της υποσαχάριας Αφρικής σχεδόν το 60% των φιλάθλων είναι κάτω των 35 ετών.
Για τη Liberty Media, που ελέγχει τα εμπορικά δικαιώματα από το 2017, πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία επέκτασης. Η Formula 1 έχει ήδη ενισχύσει την παρουσία της στις ΗΠΑ και στη Μέση Ανατολή, ενώ η επιστροφή στην Αφρική αποτελούσε εδώ και χρόνια έναν από τους βασικούς στόχους της.
Η συμφωνία πάντως έχει προκαλέσει και αντιδράσεις. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επικρίνει την κυβέρνηση της Ρουάντα, υποστηρίζοντας ότι μεγάλες διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της εικόνας της χώρας. Η κυβέρνηση απορρίπτει αυτές τις κατηγορίες και προβάλλει τα οικονομικά οφέλη που αναμένει από τη διοργάνωση. BBC Sport+1
Από την πλευρά της Formula 1, το σημαντικότερο είναι ότι εξασφαλίστηκε μια συμφωνία με ορίζοντα δέκα ετών, η οποία συνοδεύεται από συγκεκριμένο επενδυτικό σχέδιο. Η ακριβής χρονιά διεξαγωγής του πρώτου αγώνα δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί, με τον προγραμματισμό να τοποθετεί την πρεμιέρα στις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη για τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές πίστες. Με το αγωνιστικό πρόγραμμα να έχει φτάσει τους 24 αγώνες, οι διαθέσιμες θέσεις είναι περιορισμένες και ο ανταγωνισμός μεταξύ των υποψήφιων διοργανωτών μεγαλώνει.
Η Γερμανία και η Γαλλία εξακολουθούν να έχουν το κοινό, τις πίστες και την ιστορία. Εκείνο που τους λείπει προς το παρόν είναι μια οικονομική συμφωνία που να ικανοποιεί τη Formula 1. Και όσο η ζήτηση για νέους αγώνες παραμένει υψηλή, η επιστροφή τους στο πρόγραμμα θα γίνεται δυσκολότερη.
