Το ηλεκτρικό χειρόφρενο δεν χρησιμεύει μόνο για να ακινητοποιεί το αυτοκίνητο όταν σταθμεύει. Σε πολλά σύγχρονα μοντέλα διαθέτει και λειτουργία πέδησης έκτακτης ανάγκης, την οποία ελάχιστοι οδηγοί γνωρίζουν.
Το παραδοσιακό χειρόφρενο με τον μοχλό ανάμεσα στα καθίσματα ή το πεντάλ στα αριστερά του οδηγού αποτελεί πλέον παρελθόν για τα περισσότερα νέα αυτοκίνητα. Τη θέση του έχει πάρει το ηλεκτρικό χειρόφρενο, το οποίο ενεργοποιείται μέσω ενός μικρού διακόπτη, συνήθως τοποθετημένου στην κεντρική κονσόλα. Οι περισσότεροι οδηγοί το χρησιμοποιούν αποκλειστικά για να ασφαλίσουν το αυτοκίνητο όταν το σταθμεύουν, όμως στην πραγματικότητα οι δυνατότητές του είναι πολύ περισσότερες.
Μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες του είναι η πέδηση έκτακτης ανάγκης, η οποία μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική σε μια κρίσιμη κατάσταση. Αν, σε αρκετά σύγχρονα μοντέλα, ο οδηγός ή ακόμη και ο συνοδηγός τραβήξει και διατηρήσει ενεργοποιημένο τον διακόπτη του ηλεκτρικού χειρόφρενου ενώ το αυτοκίνητο κινείται, η ηλεκτρονική μονάδα αντιλαμβάνεται ότι δεν πρόκειται για λάθος χειρισμό, αλλά για αίτημα έκτακτης πέδησης.
Σε αντίθεση με το μηχανικό χειρόφρενο των παλαιότερων αυτοκινήτων, το οποίο μπορούσε να μπλοκάρει τους πίσω τροχούς και να προκαλέσει απώλεια ελέγχου, το ηλεκτρικό χειρόφρενο συνεργάζεται με το βασικό σύστημα πέδησης, το ABS και το ESP ή ESC, ώστε να επιβραδύνει το αυτοκίνητο με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη σταθερότητα. Σε αρκετές περιπτώσεις ενεργοποιούνται αυτόματα και τα αλάρμ, ώστε να προειδοποιούνται οι οδηγοί που ακολουθούν.
Η συγκεκριμένη λειτουργία έχει σχεδιαστεί κυρίως για καταστάσεις όπου ο οδηγός δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει το πεντάλ του φρένου, όπως σε περίπτωση ξαφνικής αδιαθεσίας ή άλλου σοβαρού ιατρικού περιστατικού. Τότε ο συνοδηγός μπορεί, εφόσον το συγκεκριμένο μοντέλο υποστηρίζει τη λειτουργία, να ενεργοποιήσει το ηλεκτρικό χειρόφρενο και να ξεκινήσει μια ελεγχόμενη επιβράδυνση του αυτοκινήτου.
Ωστόσο, δεν λειτουργούν όλα τα αυτοκίνητα με τον ίδιο τρόπο. Η διαδικασία ενεργοποίησης, η ένταση της πέδησης και η συνολική λειτουργία διαφέρουν ανάλογα με τον κατασκευαστή και το μοντέλο. Σε ορισμένες περιπτώσεις το φρενάρισμα συνεχίζεται μόνο όσο ο διακόπτης παραμένει ενεργοποιημένος, ενώ σε άλλες εφαρμόζεται διαφορετική στρατηγική ελέγχου. Για τον λόγο αυτό, οι κατασκευαστές περιγράφουν αναλυτικά τη λειτουργία στο εγχειρίδιο χρήσης και συνιστούν να μην επιχειρείται δοκιμή της χωρίς πραγματικό λόγο.
Το ηλεκτρικό χειρόφρενο κρύβει και άλλες ιδιαιτερότητες που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστές. Επειδή λειτουργεί μέσω του ηλεκτρικού κυκλώματος των 12 Volt, μια πλήρως αποφορτισμένη βοηθητική μπαταρία μπορεί να μην επιτρέψει την απελευθέρωσή του. Σε αυτή την περίπτωση, το αυτοκίνητο ενδέχεται να μην μπορεί να μετακινηθεί μέχρι να αποκατασταθεί η ηλεκτρική τροφοδοσία ή να εφαρμοστεί η ειδική διαδικασία μηχανικής απασφάλισης, εφόσον αυτή προβλέπεται από τον κατασκευαστή.
Αλλαγές υπάρχουν και στις εργασίες συντήρησης. Σε πολλά σύγχρονα αυτοκίνητα, πριν αντικατασταθούν τα πίσω τακάκια ή οι δίσκοι φρένων, το ηλεκτρικό χειρόφρενο πρέπει να τεθεί σε ειδική λειτουργία συντήρησης (Service Mode), ώστε να αποσυμπιεστούν οι ηλεκτρικοί ενεργοποιητές των δαγκανών. Ανάλογα με το μοντέλο, αυτό γίνεται μέσω διαγνωστικού εξοπλισμού, από το μενού του αυτοκινήτου ή με συγκεκριμένο συνδυασμό χειρισμών. Πρόκειται για μια διαδικασία που συχνά αυξάνει το κόστος της επισκευής σε σχέση με τα παλαιότερα μηχανικά συστήματα.
Μια ακόμη λειτουργία που συναντάται σε πολλά μοντέλα είναι η αυτόματη απελευθέρωση του ηλεκτρικού χειρόφρενου κατά την εκκίνηση. Ωστόσο, για να συμβεί αυτό πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως να είναι κλειστή η πόρτα του οδηγού, να έχει δεθεί η ζώνη ασφαλείας, να έχει επιλεγεί σχέση μετάδοσης και ο κινητήρας ή το ηλεκτρικό σύστημα πρόωσης να βρίσκεται σε κατάσταση λειτουργίας. Αν κάποια από αυτές τις προϋποθέσεις δεν ικανοποιείται, το ηλεκτρικό χειρόφρενο ενδέχεται να μην απελευθερωθεί αυτόματα, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποια βλάβη.
Το ηλεκτρικό χειρόφρενο έχει εξελιχθεί πλέον σε ένα ολοκληρωμένο ηλεκτρονικό σύστημα ασφαλείας και όχι απλώς σε έναν σύγχρονο αντικαταστάτη του παραδοσιακού μοχλού. Η λειτουργία πέδησης έκτακτης ανάγκης μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και εφόσον υποστηρίζεται από το αυτοκίνητο, να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη. Γι’ αυτό αξίζει κάθε οδηγός να γνωρίζει τις δυνατότητες του δικού του μοντέλου, συμβουλευόμενος πάντα το εγχειρίδιο χρήσης του κατασκευαστή.
