Τα τρία χρώματα των φωτεινών σηματοδοτών έχουν μια ιστορία που ξεκινά πριν από την εμφάνιση των αυτοκινήτων, με τις πρώτες εφαρμογές στους σιδηροδρόμους και ένα απρόσμενο ατύχημα στο Λονδίνο.
Το κόκκινο μας σταματά, το πράσινο μας επιτρέπει να συνεχίσουμε και το κίτρινο προειδοποιεί για την αλλαγή του σήματος. Γιατί όμως επιλέχθηκαν αυτά τα τρία χρώματα και πώς καθιερώθηκαν στους φωτεινούς σηματοδότες;
Η ιστορία ξεκινά τον 19ο αιώνα, όταν οι σιδηρόδρομοι χρειάζονταν έναν αποτελεσματικό τρόπο επικοινωνίας με τους μηχανοδηγούς. Το κόκκινο, που είχε ήδη συνδεθεί με τον κίνδυνο, χρησιμοποιήθηκε για την υποχρεωτική στάση. Το μεγάλο μήκος κύματός του αποτελεί επίσης ένα χαρακτηριστικό που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο διαδίδεται το φως.
Αρχικά, το σύστημα ήταν διαφορετικό από το σημερινό. Σε αρκετά σιδηροδρομικά δίκτυα το λευκό σήμαινε ελεύθερη διέλευση, ενώ το πράσινο προειδοποιούσε ότι απαιτείται προσοχή. Σύντομα, όμως, διαπιστώθηκε ένα σοβαρό πρόβλημα ασφαλείας.
Εάν έσπαγε το χρωματιστό γυαλί ενός σηματοδότη, το φως μπορούσε να εμφανιστεί λευκό, δίνοντας λανθασμένα την εντύπωση ότι η γραμμή ήταν ελεύθερη. Επιπλέον, υπήρχε κίνδυνος σύγχυσης με άλλες πηγές φωτισμού. Έτσι, το πράσινο αντικατέστησε σταδιακά το λευκό ως ένδειξη ελεύθερης διέλευσης και το κίτρινο ανέλαβε τον προειδοποιητικό ρόλο.
Η πρώτη εφαρμογή φωτεινού σηματοδότη στους δρόμους έγινε στις 9 Δεκεμβρίου 1868, έξω από το βρετανικό Κοινοβούλιο στο Λονδίνο. Την ιδέα είχε ο John Peake Knight, ένας άνθρωπος με εμπειρία στη λειτουργία των σιδηροδρόμων, ο οποίος θέλησε να περιορίσει τα ατυχήματα μεταξύ πεζών και αμαξών.
Ο σηματοδότης χρησιμοποιούσε μηχανικούς βραχίονες την ημέρα και κόκκινο και πράσινο φωτισμό με φωταέριο τη νύχτα. Τον χειριζόταν αστυνομικός, αλλά η λειτουργία του αποδείχθηκε σύντομη. Τον Ιανουάριο του 1869 σημειώθηκε έκρηξη λόγω διαρροής αερίου, τραυματίζοντας σοβαρά τον αστυνομικό. Το σύστημα απομακρύνθηκε και χρειάστηκαν αρκετές δεκαετίες μέχρι να επιστρέψουν οι φωτεινοί σηματοδότες στους δρόμους του Λονδίνου.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, η αύξηση των αυτοκινήτων έκανε επιτακτική την ανάγκη καλύτερης ρύθμισης της κυκλοφορίας. Το 1912 ο Αμερικανός αστυνομικός Lester Wire δημιούργησε έναν πρώιμο ηλεκτρικό σηματοδότη με κόκκινο και πράσινο φως.
Το επόμενο σημαντικό βήμα έγινε το 1920 στο Ντιτρόιτ, όταν ο αστυνομικός William Potts παρουσίασε έναν ηλεκτρικό σηματοδότη τεσσάρων κατευθύνσεων με τρία χρώματα. Η προσθήκη του κίτρινου έδινε στους οδηγούς χρόνο να αντιληφθούν ότι το σήμα επρόκειτο να αλλάξει.
Σήμερα, παρά τους αισθητήρες και τα προηγμένα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας, τα τρία χρώματα παραμένουν ίδια. Ακόμη και η σταθερή διάταξή τους βοηθά τους οδηγούς με δυσκολίες στην αντίληψη των χρωμάτων να αναγνωρίζουν σωστά κάθε σήμα.
