Το ίδιο ηλεκτρικό αυτοκίνητο μπορεί να εμφανίζει διαφορετική επίσημη αυτονομία στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και στην Κίνα. Πώς λειτουργούν οι τρεις κύκλοι μέτρησης και ποιος βρίσκεται πιο κοντά στις πραγματικές συνθήκες οδήγησης;
Όταν ένας κατασκευαστής ανακοινώνει ότι το νέο του ηλεκτρικό αυτοκίνητο έχει αυτονομία 600 χιλιομέτρων, το πρώτο που πρέπει να εξετάσουμε είναι με ποιο πρότυπο έχει προκύψει αυτή η τιμή. Κι αυτό γιατί τα WLTP, EPA και CLTC δεν μετρούν την κατανάλωση ενέργειας με τον ίδιο τρόπο. Έτσι, το ίδιο μοντέλο, με την ίδια μπαταρία και τον ίδιο ηλεκτροκινητήρα, μπορεί να εμφανίζει σημαντικά διαφορετικά νούμερα ανάλογα με την αγορά στην οποία πωλείται.
Η διαφορά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος κατασκευαστής παρουσιάζει λανθασμένα στοιχεία. Κάθε πρότυπο βασίζεται σε συγκεκριμένες διαδικασίες δοκιμών, με διαφορετικές ταχύτητες, επιταχύνσεις και συνθήκες λειτουργίας. Το πρόβλημα ξεκινά όταν συγκρίνουμε απευθείας δύο ηλεκτρικά αυτοκίνητα χωρίς να γνωρίζουμε ότι η αυτονομία τους έχει υπολογιστεί με διαφορετική μέθοδο.
Στην Ευρώπη χρησιμοποιείται το WLTP (Worldwide Harmonized Light Vehicles Test Procedure), το οποίο αντικατέστησε σταδιακά το παλαιότερο NEDC από το 2017. Πρόκειται για μια εργαστηριακή διαδικασία που βασίζεται σε κύκλο οδήγησης διάρκειας περίπου 30 λεπτών, κατά τον οποίο το αυτοκίνητο διανύει 23,25 χιλιόμετρα πάνω σε δυναμόμετρο. Η δοκιμή περιλαμβάνει τέσσερις φάσεις, από την αστική κυκλοφορία μέχρι την οδήγηση σε υψηλότερες ταχύτητες, με μέγιστη ταχύτητα περίπου 131 χλμ./ώρα.
Σε σχέση με το NEDC, το WLTP είναι σαφώς πιο απαιτητικό. Περιλαμβάνει εντονότερες επιταχύνσεις, μεγαλύτερες ταχύτητες και λαμβάνει υπόψη τις διαφορές που μπορεί να προκαλέσει ο εξοπλισμός ενός αυτοκινήτου, όπως οι μεγαλύτεροι τροχοί και οι διαφορετικές αεροδυναμικές διαμορφώσεις. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να πραγματοποιείται σε ελεγχόμενες συνθήκες και δεν αποτυπώνει πλήρως την επίδραση του κρύου, της θέρμανσης της καμπίνας ή της συνεχούς κίνησης στον αυτοκινητόδρομο.
Στις ΗΠΑ, η EPA (Environmental Protection Agency) ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση. Η διαδικασία αξιολόγησης βασίζεται σε εργαστηριακές δοκιμές αστικής οδήγησης και αυτοκινητόδρομου, με προσαρμογές των αποτελεσμάτων ώστε να λαμβάνονται υπόψη παράγοντες που επηρεάζουν την κατανάλωση στην καθημερινότητα. Ανάλογα με τη διαδικασία πιστοποίησης, μπορούν να χρησιμοποιούνται και πρόσθετες δοκιμές που εξετάζουν πιο απαιτητικές συνθήκες.
Γι’ αυτό οι επίσημες αυτονομίες EPA είναι συχνά χαμηλότερες από τις αντίστοιχες WLTP. Δεν πρόκειται όμως για απόλυτο κανόνα, ούτε σημαίνει ότι η αμερικανική μέτρηση προβλέπει με ακρίβεια πόσα χιλιόμετρα θα διανύσει κάθε οδηγός. Ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο μπορεί να ξεπεράσει την επίσημη αυτονομία του σε ήπια αστική χρήση και να μείνει αρκετά χαμηλότερα όταν ταξιδεύει με σταθερά υψηλή ταχύτητα, ιδιαίτερα τον χειμώνα.
Στην Κίνα χρησιμοποιείται το CLTC (China Light-Duty Vehicle Test Cycle), ένα πρότυπο σχεδιασμένο με βάση τις κυκλοφοριακές συνθήκες της κινεζικής αγοράς. Εδώ βρίσκεται και η βασική αιτία για τις συχνά εντυπωσιακές τιμές αυτονομίας που ανακοινώνονται κατά την παρουσίαση νέων κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Ο κύκλος CLTC-P, που αφορά τα επιβατικά αυτοκίνητα, δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην οδήγηση με χαμηλές και μεσαίες ταχύτητες, στις συχνές στάσεις και στην πυκνή αστική κυκλοφορία. Η δοκιμή διαρκεί περίπου 30 λεπτά, αλλά καλύπτει μόλις 14,48 χιλιόμετρα, με μέση ταχύτητα κοντά στα 29 χλμ./ώρα και μέγιστη ταχύτητα 114 χλμ./ώρα.
Αυτές οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Σε χαμηλές ταχύτητες οι αεροδυναμικές αντιστάσεις είναι μικρότερες, ενώ η ανάκτηση ενέργειας κατά την επιβράδυνση βοηθά στον περιορισμό της κατανάλωσης. Έτσι, το CLTC δίνει συνήθως μεγαλύτερη αυτονομία από το WLTP και ακόμη μεγαλύτερη από την EPA, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η συγκεκριμένη τιμή μπορεί να επιτευχθεί εξίσου εύκολα σε ένα ταξίδι.
Για να γίνει πιο κατανοητή η διαφορά, αρκεί να σκεφτούμε ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο που ανακοινώνεται στην Κίνα με αυτονομία 800 χιλιομέτρων κατά CLTC. Όταν το ίδιο μοντέλο αποκτήσει ευρωπαϊκή έγκριση τύπου, η τιμή WLTP είναι πιθανό να είναι αισθητά μικρότερη. Αυτό δεν σημαίνει ότι άλλαξε απαραίτητα η μπαταρία ή ότι μειώθηκε η απόδοση του αυτοκινήτου. Απλώς η μέτρηση πραγματοποιήθηκε με διαφορετική διαδικασία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένας σταθερός συντελεστής που να μετατρέπει με ακρίβεια την αυτονομία CLTC σε WLTP ή την WLTP σε EPA. Οι αποκλίσεις εξαρτώνται από την απόδοση του ηλεκτρικού συστήματος, την αεροδυναμική, τη διαχείριση της μπαταρίας και τα χαρακτηριστικά κάθε μοντέλου. Επομένως, οι γενικές ποσοστιαίες εκτιμήσεις μπορούν να δώσουν μόνο μια πρώτη εικόνα και δεν αντικαθιστούν τις επίσημες μετρήσεις.
| Χαρακτηριστικό | WLTP | EPA | CLTC |
|---|---|---|---|
| Αγορά | Ευρώπη | ΗΠΑ | Κίνα |
| Βασικός προσανατολισμός | Μικτές συνθήκες οδήγησης | Αστική και υπεραστική χρήση με προσαρμογές | Κυρίως χαμηλές και μεσαίες ταχύτητες |
| Μέθοδος | Τυποποιημένος εργαστηριακός κύκλος | Εργαστηριακές δοκιμές και προσαρμογές | Τυποποιημένος εργαστηριακός κύκλος |
| Επίσημη αυτονομία | Συνήθως ενδιάμεση | Συχνά χαμηλότερη | Συχνά υψηλότερη |
| Χρησιμότητα στην Ελλάδα | Βασικό μέτρο σύγκρισης | Συμπληρωματική ένδειξη | Χρειάζεται προσοχή στη σύγκριση |
Η μεγαλύτερη παγίδα βρίσκεται στις ανακοινώσεις νέων μοντέλων, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για αυτοκίνητα που παρουσιάζονται αρχικά στην Κίνα. Μια αυτονομία 800 χιλιομέτρων κατά CLTC μπορεί να ακούγεται εντυπωσιακή, αλλά δεν σημαίνει ότι το ίδιο αυτοκίνητο θα διανύει 800 χιλιόμετρα με μία φόρτιση στους ευρωπαϊκούς αυτοκινητόδρομους.
Από την άλλη πλευρά, ούτε το WLTP πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εγγύηση. Η πραγματική αυτονομία επηρεάζεται από την εξωτερική θερμοκρασία, την ταχύτητα, τη χρήση κλιματισμού ή θέρμανσης, τη μορφολογία της διαδρομής, το φορτίο και φυσικά τον τρόπο οδήγησης. Στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, η διαφορά ανάμεσα στην κίνηση μέσα στην πόλη και στο ταξίδι με 130 χλμ./ώρα μπορεί να είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Για τον Έλληνα οδηγό, το WLTP παραμένει το πιο χρήσιμο επίσημο στοιχείο, καθώς αποτελεί το κοινό πρότυπο με το οποίο συγκρίνονται τα αυτοκίνητα που πωλούνται στην ευρωπαϊκή αγορά. Η EPA μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, προσφέροντας μια συχνά πιο συντηρητική εικόνα, ενώ οι τιμές CLTC χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή όταν χρησιμοποιούνται για να εκτιμήσουμε την αυτονομία σε ευρωπαϊκές συνθήκες.
Το σημαντικότερο, τελικά, δεν είναι ποιο πρότυπο δίνει το μεγαλύτερο νούμερο, αλλά να γνωρίζουμε τι ακριβώς συγκρίνουμε. Η επίσημη αυτονομία είναι ένα εργαλείο σύγκρισης και όχι μια υπόσχεση για τα χιλιόμετρα που θα διανύσουμε σε κάθε διαδρομή. Γι’ αυτό, πριν επιλέξουμε ηλεκτρικό αυτοκίνητο, αξίζει να εξετάζουμε τόσο την τιμή WLTP όσο και τις πραγματικές μετρήσεις κατανάλωσης, ιδιαίτερα σε ταξίδι.
