Μετά τα πρώτα πειράματα στις ΗΠΑ για χρέωση ανά διανυθέν χιλιόμετρο στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, δεν αποκλείεται να δούμε αντίστοιχες ιδέες να εξετάζονται και στην Ευρώπη, καθώς η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση αφήνει πίσω σημαντικά διαφυγόντα έσοδα.
Η ηλεκτροκίνηση αλλάζει ριζικά το τοπίο των μεταφορών, όμως η στροφή προς τα EV φέρνει και ανατροπές στον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτείται η συντήρηση του οδικού δικτύου. Στις περισσότερες χώρες, ο φόρος καυσίμων αποτελεί βασική πηγή εσόδων για τις δημόσιες υποδομές, όμως όσο αυξάνονται οι ταξινομήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων, τόσο μειώνονται αυτά τα έσοδα.
Στις ΗΠΑ, ήδη δοκιμάστηκε ένα μοντέλο στο οποίο οι οδηγοί ηλεκτρικών πλήρωναν με βάση τα μίλια που διένυαν. Η ιδέα πίσω από το μέτρο είναι απλή: πληρώνει όποιος χρησιμοποιεί τον δρόμο, ανεξαρτήτως του καυσίμου που χρησιμοποιεί το αυτοκίνητό του. Στην πράξη, οι οδηγοί κατέβαλαν από 2 έως 4 σεντς του δολαρίου για κάθε μίλι, δηλαδή περίπου 1,2 έως 2,5 λεπτά του ευρώ ανά χιλιόμετρο.
Αν και πρόκειται για πιλοτικό πρόγραμμα, το σκεπτικό πίσω από αυτό είναι κάτι που θα μπορούσε να απασχολήσει και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μέσα στα επόμενα χρόνια. Με την Ευρωπαϊκή Ένωση να στοχεύει σε μηδενικές εκπομπές CO₂ στις μεταφορές, και αρκετές χώρες να έχουν ήδη θέσει ημερομηνίες για το τέλος της πώλησης νέων αυτοκινήτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης, το ερώτημα είναι ποιος και πώς θα πληρώνει για τη χρήση του οδικού δικτύου στο μέλλον.
Η μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση είναι ευπρόσδεκτη από πλευράς περιβαλλοντικού αποτυπώματος, όμως ανατρέπει ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο δεκαετιών. Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία ή ακόμη και η Ελλάδα, όπου τα έσοδα από τα καύσιμα αποτελούν σημαντικό έσοδο για τα κρατικά ταμεία, δεν αποκλείεται να δούμε ανάλογες συζητήσεις. Ήδη υπάρχουν σκέψεις για χρεώσεις διέλευσης, συνδρομές βάσει χιλιομέτρων ή ψηφιακά τέλη, που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν αρχικά σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Φυσικά, κάθε τέτοια πρόταση φέρνει μαζί της και προκλήσεις: ζητήματα παρακολούθησης των διαδρομών, σεβασμός της ιδιωτικότητας, κόστος εγκατάστασης νέων τεχνολογιών και κοινωνικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα για όσους διαμένουν σε απομακρυσμένες περιοχές και δεν έχουν εναλλακτικές επιλογές μετακίνησης.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι όσο μειώνονται τα παραδοσιακά έσοδα από τη φορολόγηση των καυσίμων, τόσο πιο πιθανό είναι οι κυβερνήσεις να εξετάσουν νέους τρόπους φορολόγησης, ακόμη και για τα EV που σήμερα απολαμβάνουν σημαντικά φορολογικά πλεονεκτήματα. Αν το μέτρο εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα στις ΗΠΑ, δεν θα είναι έκπληξη να το δούμε να απασχολεί και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
